Evlilik birliğinin sona erdirilmesi sürecinde tarafların yıpranmaması, çocukların psikolojik olarak korunması ve sürecin yıllarca süren çekişmeli davalara dönüşmemesi adına anlaşmalı boşanma en medeni ve hızlı hukuki yoldur. Ancak anlaşmalı boşanmanın tek celsede sorunsuz sonuçlanabilmesi, hukuki geçerliliği eksiksiz olan bir Anlaşmalı Boşanma Protokolü hazırlanmasına bağlıdır. Avukat Uğur Çakmak olarak hazırladığımız bu rehberde, protokolün kritik unsurlarını ve mahkeme aşamasını inceliyoruz.
1. Anlaşmalı Boşanmanın Yasal Şartları (TMK m. 166/3)
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için şu dört temel şartın birlikte gerçekleşmesi zorunludur:
- Evliliğin En Az 1 Yıl Sürmüş Olması: Evlilik tarihinden itibaren 1 yıllık yasal süre dolmadan anlaşmalı boşanma davası açılamaz.
- Eşlerin Birlikte Başvurması veya Kabul: Eşlerin ya birlikte dava açması ya da bir eşin açtığı davayı diğer eşin mahkemede kayıtsız şartsız kabul etmesi gerekir.
- Hâkimin Tarafları Bizzat Dinlemesi: Taraflar avukatla temsil edilseler dahi duruşmaya bizzat katılmak ve boşanma iradelerini hâkim huzurunda serbestçe açıklamak zorundadırlar.
- Protokolün Hâkim Tarafından Uygun Bulunması: Tarafların hazırladığı anlaşmalı boşanma protokolünün mahkeme hâkimi tarafından onaylanması şarttır.
2. Boşanma Protokolünde Bulunması Zorunlu Maddeler
Eksik veya muğlak hazırlanan protokoller hâkim tarafından reddedilebilir veya davanın çekişmeliye dönmesine yol açabilir. Protokolde mutlaka yer alması gereken hususlar:
A. Velayet ve Kişisel İlişki Düzenlemesi
Müşterek çocukların velayetinin hangi eşe bırakılacağı açıkça belirtilmelidir. Velayeti almayan ebeveyn ile çocuk arasındaki görüşme takvimi (hafta sonları, dini ve milli bayramlar, sömestr ve yaz tatilleri) tereddüde yer vermeyecek netlikte yazılmalıdır.
B. İştirak ve Yoksulluk Nafakası
Çocukların bakım ve eğitim giderleri için iştirak nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek eş için ise yoksulluk nafakası belirlenmelidir. Gelecek yıllardaki enflasyon farkı gözetilerek her yıl ÜFE-TÜFE oranında artış yapılacağı maddesi eklenmelidir.
C. Maddi ve Manevi Tazminat
Eşlerin birbirlerinden talep ettiği maddi ve manevi tazminat miktarları ve ödeme takvimi protokolde açıkça düzenlenmelidir. Tazminat talebi yoksa “tazminat talebimiz bulunmamaktadır” şeklinde açık feragat yer almalıdır.
D. Mal Rejimi Tasfiyesi ve Ziynet Eşyaları
Evlilik birliği içinde edinilen taşınmazlar, araçlar, banka mevduatları ve düğün takılarının (ziynetlerin) paylaşımı netleştirilmeli; taraflar mal rejimi tasfiyesinden doğan haklarını aldıklarını veya ileride birbirlerinden herhangi bir hak talep etmeyeceklerini protokole bağlamalıdır.
3. Tek Celsede Boşanma ve Kararın Kesinleşmesi
Usulüne uygun bir dava dilekçesi ve eksiksiz bir protokol hazırlandığında Aile Mahkemesi tensip zaptı düzenleyerek kısa sürede duruşma günü verir. Duruşmada tarafların beyanları zapta geçirildikten sonra hâkim tek celsede boşanmaya hükmeder. Kararın kesinleşmesi için tarafların gerekçeli kararı tebliğ alıp istinaftan feragat dilekçesi sunması yeterlidir.
Hukuki Danışmanlık ve Dosya İncelemesi
Sürecinizi doğrudan Kurucu Avukat Uğur Çakmak ile değerlendirin.
Hukuki uyuşmazlıklarda atılacak yanlış bir adım, kaçırılacak yasal bir süre veya hatalı hazırlanmış bir bildirim telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir. Haklarınızı korumak ve süreci en hızlı şekilde lehinize sonuçlandırmak için doğrudan Avukat Uğur Çakmak ile iletişime geçebilirsiniz.
BÖLÜM 5 – SIKÇA SORULAN SORULAR VE AVUKAT TAVSİYELERİ
1. Anlaşmalı boşanma davası toplam kaç günde sonuçlanır?
Mahkemenin iş yoğunluğuna bağlı olmakla birlikte, eksiksiz hazırlanan bir protokol ve tarafların istinaftan feragati ile anlaşmalı boşanma süreci ortalama 2 ila 5 hafta içinde nüfus kayıtlarına tescil edilerek tamamen sonuçlanmaktadır.
2. Duruşmaya sadece avukatımın girmesi yeterli midir?
Hayır, TMK m. 166/3 gereğince anlaşmalı boşanma davasında tarafların bizzat duruşma salonunda hazır bulunması ve iradelerinin fesada uğramadığını hâkime bizzat sözlü olarak beyan etmesi kanuni zorunluluktur.
3. Protokol imzalandıktan sonra mahkemeden önce vazgeçilebilir mi?
Evet. Karar kesinleşinceye kadar taraflardan biri anlaşmalı boşanma iradesinden veya protokol maddelerinden vazgeçtiğini bildirebilir. Bu durumda dava çekişmeli boşanma davası olarak devam eder.
4. Protokolde yazılmayan mal varlıkları için sonradan dava açılabilir mi?
Eğer protokolde genel ve kapsamlı bir “mal rejiminden doğan tüm hak ve alacaklarımızdan feragat ediyoruz” ibaresi yer alıyorsa sonradan dava açılması çok zordur. Bu nedenle protokol hazırlanırken tüm mal varlıklarının tek tek listelenmesi hayati önem taşır.