Emsal Yargıtay Kararları Bülteni

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi (36, 49 ve 55. Hukuk Daireleri) ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi (4. Hukuk Dairesi) kesin kararları arasında; 7445 sayılı Kanun ile kira uyuşmazlıklarında getirilen zorunlu arabuluculuk başvurusunun yasal dava açma süresinden (TBK m. 350-353) önce yapılıp yapılamayacağına ilişkin derin bir görüş ayrılığı ortaya çıkmıştır. Bir kısım BAM daireleri süresinden önce yapılan arabuluculuğu geçersiz sayarak davayı usulden reddederken; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi uyuşmazlığın giderilmesi ilke kararıyla arabuluculuk başvurusunun hak düşürücü süre başlamadan önce de yapılabileceğini, amacın tarafları sulhe teşvik olduğunu hükme bağlamıştır.

Kira tahliye davalarında (ihtiyaç nedeniyle tahliye, 10 yıllık uzama, tahliye taahhüdü) zorunlu arabuluculuk süreci bir dava şartıdır. Yargıtay 3. HD'nin uyuşmazlığı gideren bu ilke kararı uyarınca; arabuluculuk başvurusunun erken yapılmış olması davanın reddini gerektirmez; ancak anlaşamama son tutanağının düzenlenmesi ve ardından yasal süreler içinde tahliye davasının açılması zorunludur.

Davacı çalışan, işyerinde yöneticileri tarafından sistematik şekilde hedef alındığını, yetkilerinin keyfi şekilde tırpanlandığını, çalışma barışını bozan psikolojik baskı ve mobbinge maruz kaldığını belirterek iş sözleşmesini 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24/II maddesi uyarınca haklı sebeple feshetmiş; kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi ve Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi incelemesinden geçen dosyada Yargıtay 9. Hukuk Dairesi; işçinin onurunu ve çalışma iradesini kıran süreklilik arz eden baskıların varlığı halinde haklı feshin gerçekleştiğini ve işçiye kıdem tazminatının eksiksiz ödenmesi gerektiğini onamıştır.

İşyerinde mobbinge uğrayan işçi, doğrudan istifa etmek yerine iş sözleşmesini 4857 m. 24/II uyarınca noter kanalıyla gerekçeli olarak haklı sebeple feshetmelidir. Mobbing iddiasında tanık anlatımları, kurumsal e-postalar, hekim raporları ve görev değişikliği yazıları 'yaklaşık ispat' standardında yeterli görülmektedir.

Alacaklı tarafından borçlu şirket aleyhine ilamsız genel haciz yoluyla icra takibi başlatılmış; borçlu şirket borca itiraz ederek takibi durdurmuştur. Alacaklı vekili İcra Hukuk Mahkemesi'nde itirazın kaldırılması ve %20 icra inkâr tazminatı talep etmiştir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi incelemesinden geçen dosyada Yargıtay 12. Hukuk Dairesi; borcun hesaplanabilir (likit) olması, borçlunun itirazının haksızlığı ve yasal koşulların gerçekleşmesi sebebiyle takibin devamına ve borçlunun asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine ilişkin hükmü onamıştır.

İcra takibine kötü niyetle veya zaman kazanmak amacıyla yapılan haksız itirazlar borçlu aleyhine ağır sonuçlar doğurur. Alacaklı itirazın iptali (veya kaldırılması) davası açtığında; ana paraya ek olarak %20 inkâr tazminatı, icra harçları ve vekâlet ücretleri borçlunun malvarlığı üzerinden cebren tahsil edilir.

Davacı şirket ortakları, davalı şirket müdürünün şirketin ticari faaliyetlerini ve temsil yetkisini şirket menfaatleri aleyhine, kendi şahsi menfaatlerine hizmet edecek şekilde kullandığını, ortakları bilgilendirmeyerek sadakat borcunu ihlal ettiğini ileri sürerek TTK m. 630 gereğince haklı sebeple azlini ve TTK m. 553 uyarınca şirkete verilen zararların tazminini talep etmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi; şirket müdürünün TTK m. 626 uyarınca basiretli bir tacir gibi özen ve sadakat yükümü altında olduğunu, şirketin temsil yetkisini kötüye kullanan müdürün haklı sebeple azlinin hukuka uygun olduğunu onamıştır.

Limited veya anonim şirketlerde imza yetkisini elinde tutan müdür veya yönetim kurulu üyelerinin şirket aleyhine işlemleri tespit edildiğinde; ortaklar genel kurulu kararıyla ya da mahkemeden ihtiyati tedbir talepli müdür azli davası açılarak şirketin malvarlığı ve imza yetkisi güvenceye alınır.

Meydana gelen çift taraflı trafik kazasında kusursuz araç maliki, kaza neticesinde aracında meydana gelen değer kaybının ve onarım masraflarının kusurlu taraftan ve sigorta şirketinden tazminini talep etmiştir. Sigorta şirketi ve davalı taraf, değer kaybının Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartları ekindeki matematiksel formüllere göre hesaplanması gerektiğini savunmuştur. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi; Anayasa Mahkemesi iptal kararları doğrultusunda genel şartlardaki formüllerin uygulanamayacağını, değer kaybının aracın kaza tarihindeki hasarsız 2. el piyasa rayiç değeri ile onarılmış haldeki piyasa rayiç değeri arasındaki fark gözetilerek serbest piyasa koşullarına göre belirlenmesi gerektiğini kesin olarak teyit etmiştir.

Sigorta şirketlerinin formülle hesapladığı düşük tazminatlar bağlayıcı değildir. Kazaya karışan araç malikleri, kaza tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımı içinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurarak 4-5 ay gibi kısa bir sürede gerçek serbest piyasa rayiç değer kaybını faiziyle birlikte tahsil edebilmektedir.

Davacı tüketicinin internet bankacılığı hesabına üçüncü kişilerce yetkisiz şekilde erişilerek vadeli hesabı bozdurulmuş ve kredi çekilerek başka hesaplara EFT yapılmıştır. Banka, işlemlerin tek kullanımlık SMS şifreleri girilerek yapıldığını ve mudinin şifresini üçüncü kişilerle paylaşarak kusurlu olduğunu iddia etmiştir. İzmir 8. Tüketici Mahkemesi ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi davanın kabulüne karar vermiş; temyiz incelemesinde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi; bankaların birer güven kurumu olduğunu, mudinin olağandışı işlemlerini güvenlik algoritmalarıyla engelleyemeyen bankanın ağırlaştırılmış özen borcunu ihlal ettiğini ve çalınan tutarı faiziyle tüketiciye iade etmekle yükümlü olduğunu kesin olarak onamıştır.

İnternet ve mobil bankacılık üzerinden dolandırılan vatandaşlar sadece savcılık suç duyurusuyla sınırlı kalmamalıdır. Yargıtay 11. HD'nin yerleşik içtihatları doğrultusunda banka aleyhine açılacak alacak davası ile hesaptan çekilen veya adınıza çekilen krediler faiziyle birlikte bankadan geri alınabilmektedir.