ÇAĞRI ÜZERİNE İŞ SÖZLEŞMESİ

BÖLÜM 1: BİLGİLENDİRME VE REHBER

📋 Çağrı Üzerine İş Sözleşmesi Nedir?

Çağrı üzerine iş sözleşmesi, işçinin düzensiz ve belirlenmiş olmayan aralıklarla, işveren tarafından çağrı yapılması halinde çalışmayı üstlendiği bir iş ilişkisini düzenleyen yazılı anlaşmadır. Bu sözleşme, işverenin kısmı süreli ve değişken bir iş gücüne ihtiyaç duyduğu durumlarda kullanılmaktadır.

Hukuki Tanım (İş Kanunu m.14 uyarınca):
Çağrı üzerine çalışma, yazılı sözleşme ile işçinin yapmayı üstlendiği işle ilgili olarak kendisine ihtiyaç duyulması halinde, iş görme ediminin yerine getirileceği kararlaştırılan iş ilişkisidir.

Örnek Uygulamalar:
– Sezonluk üretim artışında ek işçi çalıştırılması
– Makinenin belirli dönemlerinde kullanım ihtiyacı
– Etkinlik ve fuarlar gibi mevsimlik çalışmalar
– Acil durumlarda ek personel desteği
– Sekreterya ve idari destek hizmetleri

🔍 Çağrı Üzerine Çalışmanın Özellikleri

1. Esnek Çalışma Türü

• Tam zamanlı çalışmanın aksine, çalışma düzensiz ve belirli olmayan aralıklarla gerçekleşir
• İşçi her zaman işe hazır olmakla yükümlüdür (call-on-duty)
• İş görme edimi talep edildiğinde yerine getirilmesi gerekir

2. Çalışma Süresi Regülasyonu

Yasal kısıtlamalar (4857 sayılı İş Kanunu m.14):
– Haftalık minimum ücret: Taraflar aksi kararlaştırmamışsa minimum 20 saat
– Günlük minimum çalışma: İş görme talebi yapıldığında minimum 4 saat
– Günlük maksimum çalışma: 11 saati aşamaz
– Garantili ücret: Çağrı yapılmasa bile minimum saatler için ücret ödenir

3. Ücret Garantisi

Sözleşmede belirlenen çalışma saatleri için, gerçekten çalışıp çalışmadığına bakılmaksızın ücret ödenmek zorundadır.

Örnek:
– Sözleşmede haftalık 20 saat belirlenmişse, çağrı yapılmasa bile işçiye 20 saat üzerinden ücret ödenir
– Günlük minimum 4 saatin ücretlendirilmesi zorunludur (günlük çalışma saati belirlenmemişse)

4. Çağrı Yapma Usulü

• Çağrı zamanı: Minimum 4 gün önceden
• Çağrı yöntemi:
• Telefon (tercih edilen)
• SMS/E-mail (telefon başarısızsa)
• Diğer yöntemler (faks, kargo vb.)
• İçerik: Çağrıda işbaşı saati ve işin biteceği saat belirtilmesi zorunludur
• Varsayılan saat: Saat belirtilmezse 09:00’da işbaşı yapılır

🔗 Diğer İş Sözleşmeleri ile Farklar

Belirli Süreli İş Sözleşmesi (Fixed-Term)

• Belirli süreli: Başlama ve bitiş tarihi belli
• Düzenli çalışma: Her gün düzenli olarak çalışma
• Ücret: Belirtilen dönem boyunca düzenli ücret

Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi (Indefinite-Term)

• Süresi belirsiz: Bitiş tarihi önceden belirtilmez
• Düzenli çalışma: Her gün/hafta düzenli olarak çalışma
• Aynı ücret: Düzenli saatler uygulanır

Çağrı Üzerine İş Sözleşmesi (On-Call)

• Süresi: Belirli veya belirsiz olabilir
• Düzensiz çalışma: Çağrı yapıldığında çalışma
• Minimum ücret garantisi: Çağrı yapılmasa bile ödenecek

⚠️ İstisna İşler (Çağrı Üzerine Çalışma Uygulanamaz)

4857 sayılı İş Kanunu m.4 uyarınca, aşağıdaki işlerde çağrı üzerine çalışma sözleşmesi yapılamaz:

1. Deniz ve hava taşıma işleri
2. 50’den az işçi çalıştırılan tarım ve orman işleri (50 dahil)
3. Aile ekonomisi sınırı içinde tarımsal yapı işleri
4. Aile üyeleri arasında ev/el sanatı işleri (3. derece akrabalara kadar)
5. Ev hizmetleri (temizlik, yemek, çamaşır vb.)
6. Çıraklar (Çırak ve Mütercim Tercihlilik Kanunu)
7. Sporcular (Spor faaliyetleri)
8. Rehabilitasyon amaçlı istihdam (rehabilite edilenler)
9. Esnaf ve Sanatkârlar Kanunu kapsamı (507 sayılı Kanun)

💼 Sözleşmede Bulunması Gereken Hususlar

Taraf Bilgileri

• İşveren unvanı, adresi, iletişim bilgileri
• İşçi adı-soyadı, kimlik numarası, adresi, telefon, e-mail

Çalışma Koşulları

• Görevler ve sorumluluklar
• Çalışma biçimi (hangi günlerde, hangi saatlerde)
• Çağrı yapma yöntemi ve zamanı
• Çalışma süresi (haftalık/günlük saatler)
• Varsayılan işbaşı saati

Ücret Koşulları

• Saatlik net ücret
• Haftalık garantili saat sayısı
• Ödeme yöntemi ve tarihi
• Fazla mesai koşulları (varsa)
• Prim/bonus koşulları (varsa)

Sözleşme Süresi

• Başlama tarihi
• Bitiş tarihi (belirli süreli ise)
• Sözleşme türü (belirli/belirsiz süreli)

Diğer Hükümler

• Yıllık ücretli izin
• Sağlık sigortası
• Sosyal güvenlik
• Gizlilik yükümlülüğü
• Fesih ve ihbar koşulları

📊 Çalışma Süresi ve Ücret Hesaplaması

7.5 Saat = 1 Gün Hesabı

Çağrı üzerine çalışmada saatler gün olarak hesaplanır:
– 7.5 saat = 1 gün
– Örnek: 45 saat çalışılan ay = 6 gün (45÷7.5)
– 6 günün kesre kalan 0.5’ten fazla ise, tam güne yuvarlanır

Haftalık Minimum Ücret

• Sözleşmede belirtilmişse: O saat üzerinden ücretlendirilir
• Belirtilmemişse: Minimum 20 saat üzerinden ödeme
• Günlük minimum: Çağrıda en az 4 saat çalıştırılmışsa o kadar ücretlendi

Fazla Mesai

• Günlük 11 saati aşan çalışma fazla mesai sayılmaz
• Belirtilen haftalık saati aşan çalışmalar için fazla mesai ücreti ödenir

Garantili Ücret Örneği

Sözleşme: Haftalık 20 saat, saatlik ücret 50 TL

🔔 Çağrı Yapma Prosedürü

Zamanlaması

• Minimum ön bildirim: 4 gün öncesi (96 saat)
• Telefon ile: Tercihli yöntem
• SMS/E-mail ile: Telefon başarısız olduğunda
• Diğer yöntemler: Faks, kargo, taahhütlü posta

İçerik

Çağrı bildiriminde aşağıdakiler belirtilmeli:
– Çalışma günü
– İşbaşı saati
– İşin biteceği saat
– Çalışma yeri (varsa değişiklik var ise)

Varsayılan Kural

Saat belirtilmezse, işçi 09:00’da işbaşı yapacaktır.

İşçi Katılmama Durumu

• İşçi makul bir nedenle işe gelmezse, o gün işe gelmemiş sayılır
• Ücret tahakkuk ettirilmez
• Geçerli mazeretli gelmezse, disiplin cezası uygulanabilir

🎯 Çalışma Süresi Belirleme Seçenekleri

Seçenek 1: Saatlik Belirleme

• Haftalık 25 saat (garantili)
• Günlük 8 saat çalıştırılır (varsa)

Seçenek 2: Saatlik Minimum

• Haftalık 30 saate kadar (maksimum 30 saat)
• Günlük minimum 4 saat

Seçenek 3: Tarafça Belirlenmiş

• Haftalık _____ saat
• Günlük _____ saat

Seçenek 4: Hukuki Varsayılan

• Haftalık 20 saat (hiç belirtilmezse)
• Günlük 4 saat (günlük belirtilmezse)

💰 Ek Ödemeler

Prim/Komisyon

• Belirtilen koşul sağlanırsa ödenir
• Hesaplaması sözleşmede açıklanmalı
• İkramiye ödenmesine sebep olabilir

İkramiye

• Ramazan ve Kurban Bayramları (geleneksel)
• Yıl dönümü bonusu
• Performans ikramiyesi

Emeklilik/Sosyal Haklar

• Günlük 7.5 saat = 1 gün (SGK’ya raporlanır)
• Minimum ücretin altında ödenmez
• Sosyal sigorta prim ödemeleri yapılır

📋 Telafi Çalışması (Compensatory Work)

Çağrı üzerine çalışmada telafi çalışması yapılabilir:

Yapılabileceği Haller:
– Zorunlu nedenlerle işin durması
– Tatil günlerinden önce/sonra işyeri tatili
– Ulusal bayramlar sebebiyle

Telafi Çalışmasının Koşulları:
– Günlük maksimum çalışma süresini aşamaz
– Günde 3 saatten fazla olamaz
– Tatil günlerinde yapılamaz
– Çağrıda belirtilmesi gerekir
– 2 ay içinde yapılmalı

Sonuç:
– Fazla çalışma sayılmaz
– Normal ücretle ödenir
– Telafi çalışmasını reddeden işçi (2 yazılı uyarı sonrası) fesih edilebilir

🔒 Yasak ve Sorumluluklar

Alkol ve Uyuşturucu

• Uyuşturucu/alkol etkisiyle işyerine gelme yasaktır
• Çalışırken tüketme yasaktır
• İhlal durumunda: Sebepli fesih (ihbarsız, tazminatsız)

Gecikmeler

• İş başlama saatini 15 dakika geçme
• Geçerli mazeretse, işveren uygun bulabilir
• Aksi takdirde, işveren o gün iş verip vermemekte serbest
• İş verilmezse, işe gelmemiş sayılır (ücret tahakkuk etmez)

Bilgisayar, Telefon, Araç

• Tahsis edilen araçları kullanım koşulları sözleşmede belirtilir
• Kişisel amaçlı kullanım yasak
• Hasar durumunda tazminat talebine karşılık gelir

🛡️ İş Sağlığı ve Güvenliği

Yükümlülükler

• Tüm iş sağlığı/güvenliği kurallarına uyma
• Verilen koruyucu ekipmanları kullanma
• Emniyet tedbirlerine uyma
• Tehlikeleri işverene bildirme

Yasaklar

• Emniyet tedbirlerine uymaması: Sebepli fesih sebebi
• Koruyucu ekipman kullanmaması: Sebepli fesih sebebi

📚 Yasal Dayanak

• 4857 sayılı İş Kanunu
• Madde 14: Çağrı üzerine çalışma tanımı ve koşulları
• Madde 39: Hafta tatili
• Madde 63-73: Yıllık ücretli izin

• Madde 4: İstisna işler

• 5510 sayılı Sosyal Sigorta ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

• Sosyal sigorta prim hesaplaması

• Günlük raporlama (7.5 saat = 1 gün)

• Türk Borçlar Kanunu

• Hizmet sözleşmesi hükümleri

BÖLÜM 2: SÖZLEŞME ŞABLONUna

ÇAĞRI ÜZERİNE İŞ SÖZLEŞMESİ

İşbu Çağrı Üzerine İş Sözleşmesi (“Sözleşme”), aşağıda bilgileri verilen işveren ile işçi arasında aşağıdaki hüküm ve koşullarda akdedilmiştir.

MADDE 1: TARAFLAR

1.1. İŞVEREN (İstihdam Eden):
– Unvanı/Adı Soyadı: _______
– Kimlik Numarası/Vergi Numarası: _______
– İşyeri Adresi: _______
– İletişim Telefonu: _______
– E-mail Adresi: _________

1.2. İŞÇİ (Çalışan):
– Adı Soyadı: _______
– TC Kimlik Numarası: _______
– Doğum Yeri ve Tarihi: _____ / __
– İkametgah Adresi: ________
– İletişim Telefonu: _______
– E-mail Adresi: _________

1.3. Sözleşme Bilgileri:
– Görev/Pozisyon: _______
– Çalışma Başlama Tarihi: _______
– İşbaşı Saati (Varsayılan): _________

Taraflar işbu sözleşmede “İşveren” ve “İşçi” olarak anılacaktır.

MADDE 2: SÖZLEŞME KONUSU VE TÜRÜ

2.1. Sözleşme Türü:
İşbu sözleşme, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesine uygun olarak akdedilen Çağrı Üzerine İş Sözleşmesidir.

2.2. Çalışma Tanımı:
İşçi, İşveren’in ihtiyaç duyması halinde, yazılı sözleşme çerçevesinde çağrı yapıldığında iş görme edimini yerine getirmesi amacıyla istihdam edilecektir.

2.3. Görevler ve Sorumluluklar:
İşçi, işbu sözleşme kapsamında aşağıdaki görevleri yerine getirecektir:

• [ ] Belirtilen işyerinde çalışma
• [ ] İşveren tarafından belirtilen müşteri/proje yönetimi
• [ ] Kalite kontrol ve raporlama
• [ ] İş ortamının düzenlenmesi
• [ ] Belirli masak/bölüm yönetimi
• [ ] Diğer (belirtiniz): _________

2.4. Sözleşme Süresi:
– [ ] Belirli süreli: Başlama: __ Bitiş: __
– [ ] Belirsiz süreli

MADDE 3: ÇAĞRI USULÜ VE ÇALIŞMA SAATLERİ

3.1. Çağrı Zamanı:
İşçi, İşveren tarafından en az 4 gün (96 saat) önceden çağrı yapılacaktır.

3.2. Çağrı Yöntemi:
Çağrı aşağıdaki yöntemlerle yapılacaktır (tercih sırasıyla):

1. Telefon: _________

2. Telefonla ulaşılamaması halinde:

3. SMS/E-mail: _________

4. SMS/E-mail cevap alınamaması halinde:

5. Diğer Yöntemler: Faks, kargo, taahhütlü posta, acele telgraf

3.3. Çağrı İçeriği:
Çağrıda belirtilmesi zorunlu olan bilgiler:
– Çalışma günü ve tarihi
– İşbaşı saati: __ Bitiş saati: __
– Çalışma yeri (varsa farklılık)
– İzin alınması gerekli hususlar (varsa)

3.4. Varsayılan İşbaşı Saati:
Çağrıda saat belirtilmezse, işçi saat 09:00’da işbaşı yapacaktır.

3.5. İşçi Katılmama:
– İşçi geçerli bir nedenle işe gelmezse:
– O gün işe gelmemiş sayılır
– Ücret tahakkuk ettirilmez
– Yazılı bildirim yapması gerekmektedir (24 saat içinde)

MADDE 4: ÇALIŞMA SÜRESI VE SAATLERİ

4.1. Garantili Çalışma Saati:

• [ ] Haftalık: _____ saat (minimum)
• [ ] Günlük: _____ saat (minimum)
• [ ] Saat belirtilmemişse: Haftalık 20 saat (yasal minimum)

4.2. Günlük Çalışma Süresi Sınırı:
– Günlük çalışma süresi 11 saati aşamaz
– Çağrıda bildirilen saat başında işbaşı yapılır

4.3. Ara Dinlenme (Mola):
– 4 saat ve daha kısa işlerde: 15 dakika
– 7.5 saate kadar işlerde: 30 dakika
– 7.5 saatten fazla işlerde: 1 saat (öğle arası)

Ara dinlenme süreleri çalışma saatine dahil değildir.

4.4. Hafta Tatili:
– Her hafta minimum 1 gün tatil verilecektir (pazarlar tercihan)
– Ulusal bayramlarda çalıştırılmam halinde, tatil günleri sayılır

4.5. Çalışma Takvimi:
Taraflar, çalışma saatlerinin dağılımını aşağıdaki şekilde belirlemiştir:
– Pazartesi: __ – Pazar: __

MADDE 5: ÜCRET VE ÖDEMELER

5.1. Saatlik Ücret:
– Net Saatlik Ücret: __ TL/saat
– Ödeme Yöntemi: [ ] Banka transfer [ ] Çek [ ] Nakit
– Ödeme Günü: Her haftanın __ günü

5.2. Haftalık Garantili Ücret:
Sözleşmede belirtilen çalışma saatleri için, çağrı yapılmasa bile aşağıdaki tutarda ücret ödenir:

• Belirlenen haftalık saat: _____ saat
• Haftalık Garantili Ücret: __ saat × __ TL = _____ TL

5.3. Aylık Ücret Hesaplama:
– Haftalık garantili ücret × 4.33 hafta = Aylık minimum ücret
– Örnek: 20 saat × 50 TL × 4.33 = 4.330 TL (aylık minimum)

5.4. Günlük Çalışma Edimi:
– İşçiye çağrı yapıldığında, günlük minimum _____ saat çalıştırılacaktır
– Çağrı yapılsa bile çalıştırılmazsa, “çağrıya katılmış” sayılarak ücret ödenir

5.5. SGK Raporlaması:
– 7.5 saat = 1 gün (sigorta raporlaması)
– Örnek: 45 saatlik çalışma = 6 gün (45÷7.5)
– Kesre 0.5’ten fazla ise tama yuvarlanır

5.6. Diğer Ödemeler:

MADDE 6: FAZLA MESAI VE ÖDEME

6.1. Fazla Mesai Tanımı:
Haftalık/günlük belirlenen saatleri aşan çalışmalar için fazla mesai ücreti ödenir.

6.2. Fazla Mesai Ücret Oranı:
– Gece saatleri (22:00-06:00): Ücretin %25 fazlası
– Hafta tatili günü: Ücretin %50 fazlası
– Bayram günü: Ücretin %100 fazlası
– Normal saatler (ekstra): Ücretin %50 fazlası

6.3. Fazla Mesai Talebinin Yapılması:
– Acil durumlar dışında, en az 24 saat önceden yazılı bildirim
– İşçi’nin rızası alınmalı
– Yazılı kayıt tutulmalı

Örnek:
Saatlik ücret 50 TL, haftalık 20 saat, 5 saat fazla çalışıldı:
– Normal saatler (20 saat): 20 × 50 = 1.000 TL
– Fazla mesai (5 saat): 5 × 50 × 1.5 = 375 TL
– Toplam: 1.375 TL

MADDE 7: SOSYAL SIGORTA VE HAKLAR

7.1. Sigorta Prim Ödemeleri:
– Sorumlu: İşveren
– Sigorta Türü: Sigortalı çalışan sağlık sigortası
– Raporlama: Çalışılan saatler 7.5’e bölünerek gün olarak raporlanır

7.2. Yıllık Ücretli İzin:
– Hak Kazanma: En az 1 sene çalışma sonrası
– Süresi: Fiili çalışma süresine orantılı (itibari değil)
– Asgari Süreler:
– 1-5 yıl: 14 iş günü
– 5-15 yıl: 20 iş günü
– 15+ yıl: 26 iş günü
– Kullanma Zamanı: İşverenin talimatı doğrultusunda

7.3. Hastalık, Yaralanma, Analık:
– İş kazası ve meslek hastalığı için SGK ödeme yapar
– Hastalık halinde: Bulunduğu yerde tedavi edilmesi
– Analık durumunda: Yasal hak ve tazminat ödenecektir

7.4. İşsizlik Sigortası:
– Ödeme İşveren ve İşçi tarafından yapılır
– İş sona erince gerekli koşullar sağlanıyorsa hak doğar

MADDE 8: TELAFI ÇALIŞMASI

8.1. Telafi Çalışması Yapılacağı Haller:
– Zorunlu nedenlerle işin durması
– Tatil günlerinden önce/sonra işyeri tatili
– Ulusal bayramlar sebebiyle kapalı kalma
– Diğer meşru sebepler

8.2. Koşullar:
– Süresi: Günlük maksimum 3 saat
– Koşulu: Günlük çalışma süresi sınırını aşmaması
– Yapılmayacağı: Tatil günlerinde telafi çalışması yapılamaz
– Uyarı: Telafi çalışmasını reddeden işçi, 2 yazılı uyarı sonrası feshedilir

8.3. Ödeme:
– Ücretlendirilmesi: Normal ücret (fazla çalışma değil)
– Zamanı: Telafi çalışması yapıldığında

8.4. Telafi Süresi:
Çağrıya katılmama nedeniyle telafi çalışması talebi yapılırsa, telafi 2 ay içinde yapılmalıdır.

MADDE 9: GÖREVİ VE YÜKÜMLÜLÜKLERI

9.1. Temel Yükümlülükler:
İşçi aşağıdaki yükümlülükleri kabul ve taahhüt eder:

• Çağrıya zamanında müsaitsiz yanıt verme
• Sözleşmede belirtilen işi tam ve eksiksiz yapma
• İşveren’in talimatlarına uyma
• İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyma
• Gizlilik yükümlülüğünü yerine getirme
• Diğer görevleri işveren tarafından verildiğinde yapma

9.2. İş Arkadaşları ile İlişki:
– Amirlere karşı saygılı davranma
– İş arkadaşları ile iyi geçinme
– İşyeri disiplinini bozacak hareketlerden kaçınma
– Gereksiz sohbet yaparak işi aksatmama

9.3. Performans Beklentileri:
– Hatasız ve zamanında çalışma
– Benzer işçilere kıyasla aynı veya daha iyi üretim
– Performans ölçüleri sonucuna göre uygun görevleri kabul etme

9.4. Gecikmeler ve Disiplin:
– İş başlama saatini 15 dakikadan fazla geçmeme
– Makul bir neden var ise, işveren bunu uygun bulabilir
– Makul neden yoksa, işveren o gün iş verip vermemekte serbest

9.5. Eğitim ve Gelişim:
– Mesleki eğitim programlarına katılma
– Çalışan sağlığı ve iş güvenliği eğitimlerine katılma
– Şirkete özgü eğitimleri tamamlama

9.6. Ekipman ve Malzemelerin Sorumluluğu:
– Tahsis edilen araçları (bilgisayar, telefon, araç vb.) dikkatle kullanma
– Dikkatsizlik nedeniyle meydana gelen hasar için sorumlu olma
– Tahsis edilen ekipmanı iş sona erince teslim etme

9.7. Sağlık Raporları:
– İşveren’in talep ettiği sağlık raporlarını almak
– Periyodik muayenelere katılma
– Sağlık durumundaki değişiklikleri bildirme

9.8. Gümrük ve Gizlilik:
– Şirketin ticari sırlarını koruma
– Müşteri bilgilerini gizli tutma
– İzin olmaksızın şirkete ait bilgileri açıklamama

MADDE 10: İŞVEREN’İN YÜKÜMLÜLÜKLERI

10.1. Ücret Ödeme:
– Sözleşmede belirtilen tutarı zamanında ödeme
– Ödeme yöntemini uygulamak
– Fatura/makbuz düzenlemek (talep halinde)

10.2. Çalışma Koşulları:
– Güvenli ve sağlıklı iş ortamı sağlama
– Gerekli iş sağlığı ve güvenliği ekipmanını sağlama
– Yasal izin ve molaları verme
– Makul saatlerde çağrı yapma (acil durumlar hariç)

10.3. Sosyal Sigorta:
– SGK’ya bildirim ve prim ödeme
– Sağlık sigortası yaptırma
– Gerekli yasal bildirimler yapma

10.4. Sözleşme Uygulanması:
– Yazılı talimatlar verme
– Düzenli bildirim sistemleri kurma
– Uyuşmazlık durumunda açık iletişim

10.5. Kayıt ve Belgelendirme:
– Çalışılan saatleri kayıt altına alma
– İşçi tarafından imzalatılmış çalışma belgesi tutma
– Fesih durumunda işten ayrılma belgesini verme

MADDE 11: YASAKLANAN DAVRANIŞLAR

11.1. Alkol ve Uyuşturucu:
– [ ] İşyerine uyuşturucu/alkol etkisiyle gelme YASAKTIR
– [ ] Çalışırken alkol/uyuşturucu tüketimi YASAKTIR
– Sonuç: Sebepli fesih (ihbarsız, tazminatsız)

11.2. Şirkete Zararlı Madde:
– Çalışmada gereksiz eşya veya yasaklı madde getirme
– Uygunsuz malzemelerin işyerine sokulması
– Sonuç: Sözleşme sebepli fesih

11.3. Ekipman Kötüye Kullanımı:
– Tahsis edilen araç/telefon/bilgisayarı kişisel amaçlı kullanma
– Şirket mal ve mülkünü zarar verme
– Sonuç: Tazminat talebine açık olur

11.4. İş Güvenliğini Ihlal:
– İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uymama
– Koruyucu ekipman kullanmama
– Tehlikeleri bildirmeme
– Sonuç: Sebepli fesih

MADDE 12: SOSYAL YÜKÜMLÜLÜKLER VE ÇALIŞMA SÜRESI

12.1. Yasal Çalışma Sürelerine Uyum:
İşveren, işçiyi İş Kanunu’nda belirtilen çalışma sürelerine uygun çalıştıracaktır:
– Günlük maksimum 11 saat
– Haftalık maksimum 45 saat (geçerli sebepler haricinde)
– Belirli dinlenme periyodları

12.2. Sosyal Haklar:
İşçi, çalışma süresi oranında aşağıdaki haklara sahiptir:
– Yıllık ücretli izin (fiili çalışma süresine göre)
– Hafta tatili (en az haftalık 1 gün)
– Ulusal bayram tatilleri
– Hastalık ve işçi kazası koruma

12.3. Hafta Tatili:
– İşçiye en az haftalık 1 gün tatil verilecektir (genellikle pazar)
– Tatil verilmezse, hafta tatili ücreti ödenir
– Ulusal bayram günlerinde çalışırsa, tatil ücreti ödenir

12.4. Çalışma Ücreti Garantisi:
Sözleşmede belirtilen saatler için ücret garanti edilmiştir:
– Çağrı yapılmasa bile ödenecektir
– İşçi işe gelmeyi reddetmedikçe ödenecektir
– Makul sebepsiz kaçınma halinde tahakkuk ettirilmez

MADDE 13: TELAFI VE YAPTIRIM

13.1. Disiplin Cezaları:
İşveren, işçi’nin sözleşme şartlarını ihlal etmesi durumunda:

• İlk ihlal: Yazılı uyarı
• İkinci ihlal: Para cezası (en çok 2 günlük ücret)
• Tekrarlayan ihlal: Sebepli fesih (ihbarsız)

13.2. Rekabet Etmeme:
İşçi, işten ayrıldıktan sonra 12 ay süre ile:
– Aynı iş kolunda rakip firma/kurum’da çalışamaz
– Şirket sırlarını açıklamaz
– Müşteri listesini kullanamaz
– Sorumluluk: İhlal durumunda son ücretin 3 katı cezai şart

13.3. Fikri Mülkiyet:
– İşçi’nin çalışırken ürettiği eserlerin hakları İşveren’e aittir
– Patent ve buluş hakları İşveren’e aittir
– Sınai mülkiyet kanunu hükümleri geçerli

13.4. Gizlilik İhlali:
– Gizlilik yükümlülüğü iş sona erse dahi devam eder (10 yıl)
– İhlal durumunda: Tazminat talep hakkı

MADDE 14: FESIH PROSEDÜRÜ VE KALITENMINAT

14.1. Sebepsiz Fesih:
4857 sayılı İş Kanunu’na uygun ihbar sürelerine göre:

14.2. Sebepli Fesih:
Aşağıdaki durumlar sebepli fesih nedenidir (ihbarsız, tazminatsız):
– Sözleşme şartlarının ağır şekilde ihlali
– Çalışma kabiliyetini kaybetme
– Yasal yükümlülükleri ihlal (alkol, uyuşturucu vb.)
– Yer değişikliğine uyamama (makul sebep var ise)
– Güvenlik ve sağlık kurallarına uymaması

14.3. Fesih İhbarı:
– Yazılı olmalı: Kaydı kolay görülebilir kağıt
– Tarihi olmalı: Fesih tarihinden itibaren ihbar süresi başlar
– Yöntem: Taahhütlü mektup, kayıtlı posta, şahsen imzalı tebliğ

14.4. Kıdem Tazminatı:
– Hak Kazanma: 1 sene sonrası
– Hesaplama: Aylık ücret × Çalışma yılı
– Ödeme Süresi: Fesih tarihinden sonraki 30 gün içinde
– Kapsamı: İşveren tarafından işverenle ayrılma durumunda

14.5. Son Ücret Ödemesi:
İş sona erdiğinde:
– Tüm çalışılan saatlerin ücreti ödenir
– Kullanılmayan izin ücreti ödenir (varsa)
– Verilen avanslar düşülür
– Borç kalmazsa tam ödeme yapılır

MADDE 15: KİŞİSEL VERİ KORUNMASI

15.1. Veri İşleme İzni:
İşçi, aşağıdaki amaçlar doğrultusunda kişisel verilerinin işlenmesine rıza vermiştir:
– SGK ve vergi mükellefiyet yükümlülükleri
– Ücret ve sosyal sigorta ödemeleri
– Yasal zorunluluklar
– Sağlık ve iş güvenliği kayıtları

15.2. Veri Güvenliği:
İşveren, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun şekilde:
– Verileri koruma altına alır
– İzinsiz açıklamaz
– Güvenli sistemlerde saklar
– Erişimi sınırlandırır

15.3. Gizlilik:
– İşçi’nin kişisel veriler kapsamında gizli bilgileri
– Çalışma süresi boyunca korunacak
– İş sona erse dahi korunmaya devam

MADDE 16: TADİL, DEVİR VE FERAGAT

16.1. Sözleşme Tadili:
Sözleşme, sadece her iki tarafın yazılı rızası ile değiştirilebilir.
Tek taraflı değişiklik yapılamaz.

16.2. Sözleşmenin Devri:
– İşçi, sözleşmeyi 3. kişiye devredemez
– İşveren, işyerini devirirse, yeni işveren aynı koşulları uygulayacaktır
– Ücret ve görevde önemli değişiklik olmaz

16.3. Feragat Etmeme:
– Haklarından feragat yazılı olmalı
– Her iki taraf tarafından imzalanmalı
– Spesifik bir hakkı kapsar (genel feragat geçersiz)
– Bir haklarından feragat, diğer haklarına feragat değildir

MADDE 17: SORUMLULUK VE MUHASEBELEŞTIRME

17.1. Demirbaş Eşya Sorumluluğu:
İşçiye tahsis edilen (alet, araç, bilgisayar vb.):
– Kullanım koşulları sözleşmede belirtilir
– Dikkatsiz/kötü kullanımdan işçi sorumlu
– Hasar durumunda tazmin ettirmesi yapılır

17.2. Depozito Sistemi:
– İşveren, dikkatsiz hasar riski için depozito alabilir
– İş sona erince, borç yoksa geri iade edilir
– Hasar varsa, tazminat tutarı kesilir

17.3. Muhasebe Tutma:
– Çalışılan saatler kayıt altına alınır
– Ücret defterleri tutulur
– Belge ve makbuzlar saklanır

MADDE 18: YÜRÜRLÜK VE SON HÜKÜMLER

18.1. Sözleşmenin Yürürlüğe Girmesi:
İşbu sözleşme, taraflar tarafından imzalandığı tarihte yürürlüğe girer.

18.2. Tarafların Taahhütü:
İşçi ve İşveren, işbu sözleşmenin tüm şartlarını:
– Okumuş
– Anlamış
– Kabul etmiş
– Uygulamayı taahhüt etmiş

18.3. Uygulanacak Hukuk:
İşbu sözleşmede yer almayan hususlarda, 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

18.4. Yetkili Mahkeme:
Uyuşmazlıklar İş Mahkemesince çözülecektir.

SÖZLEŞME İMZA BÖLÜMÜ

İşbu sözleşme, taraflar tarafından okunum, anlaşılmış ve aşağıda imza attırılmıştır.

Sözleşme Yeri: _________

Sözleşme Tarihi: _______

İŞVEREN TARAFININ İMZA BLOĞU

Adı Soyadı/Ticaret Unvanı: _________

İmzası:

Tarih: _________

Nota: Gerçek kişi değilse, yetkili kişinin adı ve yetki belgesi

İŞÇİ TARAFININ İMZA BLOĞU

Adı Soyadı: _________

İmzası:

Tarih: _________

KONTROL LİSTESİ

Sözleşme imzalanmadan önce:

• [ ] Her iki taraf sözleşmeyi tamamen okumuş
• [ ] Tüm boş alanlar doldurulmuş
• [ ] Ücret ve saatler açıkça belirtilmiş
• [ ] Çağrı yöntemleri ve zamanı anlatılmış
• [ ] İş sağlığı ve güvenliği kuralları bildirilmiş
• [ ] Fesih ve ihbar koşulları anlaşılmış
• [ ] Her iki taraf imzalamaya hazır
• [ ] İki nüsha hazırlanmış
• [ ] Birer nüsha her tarafa verildi
• [ ] Damga vergisi ödenmesi ayarlanmış (varsa)

Son Güncelleme: 22 Nisan 2026

Belge Kategorisi: İş ve Çalışma | Esnek Çalışma Modelleri

Hukuki Çerçeve: 4857 sayılı İş Kanunu (m.14), 5510 sayılı SGK Kanunu

Notlar:
– Bu sözleşme çağrı üzerine çalışmaların tüm yönlerini kapsamaktadır
– İşveren ve işçi tarafından yazılı olarak imzalanmalıdır
– Damga vergisi ödenmesi gerekmektedir
– SGK’ya bildirim yapılmalıdır
– Noter onayı (varsa) ek hukuki güvence sağlar