İcra İflas & İhtiyati Haciz Hukuki Bilgi ve İnfaz Rehberleri
1. İhtiyati Haciz Kararı Alma ve İnfaz Kılavuzu (İİK m. 257 - 268)
Borçlunun mallarını kaçırmasını veya devretmesini engellemek amacıyla icra takibinden veya dava açılmasından önce alınan geçici hukuki koruma tedbiri.
- Rehinle Temin Edilmemiş Para Borcu: Alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve vadesinin gelmiş (muaccel) olması esastır.
- Vadesi Gelmemiş Alacaklarda İstisna: Borçlunun muayyen yerleşim yerinin bulunmaması veya taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya ya da kendisinin kaçmaya hazırlanması halinde vadesi gelmemiş borçlar için de ihtiyati haciz talep edilebilir.
- Görevli ve Yetkili Mahkeme: Alacağın niteliğine göre Asliye Ticaret Mahkemesi veya Asliye Hukuk Mahkemesi. Mahkeme tensip zaptıyla 24 ila 48 saat içinde duruşmasız (evrak üzerinden) karar verebilir.
- %10 - %15 Mahkeme Teminatı (İİK m. 259): Alacaklının haksız çıkması ihtimaline binaen borçlunun ve üçüncü şahısların zararlarını karşılamak üzere mahkemece takdir edilen nakit veya teminat mektubu yatırılır. İlama veya ilam niteliğindeki belgeye dayalı alacaklarda teminat aranmaz.
- 10 Günlük İnfaz İsteme Süresi (İİK m. 261): İhtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde yetkili icra dairesinden infazı talep edilmelidir; aksi halde karar kendiliğinden hükümsüz kalır.
- 7 Günlük Esasa Girme Zorunluluğu (İİK m. 264): Haciz uygulandıktan veya tutanağın tebliğinden itibaren 7 gün içinde esas icra takibi (Örnek No: 7 veya 10) başlatılmalı ya da alacak davası açılmalıdır.
2. Genel Haciz Yolu (İlamsız İcra) vs Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz
Alacağınızın faturaya mı yoksa bono, çek veya poliçeye mi dayandığı, borçlunun itiraz hakkını ve takibin durma şartlarını doğrudan belirler.
| Ölçüt | Genel Haciz Yolu (Örnek No: 7) | Kambiyo Senetleri Takibi (Örnek No: 10) |
|---|---|---|
| Takip Dayanağı Belge | Fatura, cari hesap, kira sözleşmesi veya yazılı belge olmasa dahi başlatılabilir. | Bono (Senet), Çek veya Poliçe aslı zorunludur; kanuni zorunlu unsurları taşımalıdır. |
| Borç Ödeme Süresi | Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 30 Gün (Kira takiplerinde) veya 7 Gün. | Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 10 Gün. |
| İtiraz Süresi | Tebliğden itibaren 7 Gün içinde icra dairesine bildirilir. | 5 Gün içinde İcra Hukuk Mahkemesi'ne dilekçeyle dava açılmalıdır. |
| İtirazın Takibe Etkisi | Borçlunun "Borcum yoktur" şeklindeki basit itirazı takibi kendiliğinden durdurur. | İtiraz takibi durdurmaz! Takibin durması için İcra Hukuk Mahkemesi'nden Geçici Tedbir kararı alınmalıdır. |
| İmza İtirazı | Ayrıca ve açıkça bildirilmelidir; icra dairesine yapılır. | 5 gün içinde İcra Hukuk Mahkemesi'ne yapılır; haksız çıkana %10 para cezası uygulanır. |
| Haciz İsteme Hakkı | İtiraz edilmezse 7 gün geçtikten sonra takip kesinleşir ve haciz istenebilir. | 10 günlük ödeme süresi geçtikten sonra derhal haciz aşamasına geçilir. |
3. İtirazın İptali Davası ve Asgari %20 İcra İnkâr Tazminatı (İİK m. 67)
Borçlunun takibi haksız veya kötü niyetle durdurması durumunda alacaklının açacağı en etkili dava türü ve yaptırımları.
Borçlunun vuku bulan itirazının alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde genel mahkemelerde (Asliye Ticaret veya Asliye Hukuk Mahkemesi) açılmalıdır. Ticari nitelikteki alacaklarda davadan önce zorunlu arabuluculuk şartı tamamlanmalıdır.
Dava sonucunda mahkeme borçlunun itirazının haksızlığına hükmederse takibin devamına karar verir ve alacaklı kaldığı yerden haciz işlemlerini yürütür.
Borçlunun itirazında haksız çıkması ve alacağın likit (belirli veya belirlenebilir) olması halinde; alacaklının talebi üzerine asıl alacağın asgari %20'si oranında icra inkâr tazminatına hükmedilir.
Buna ek olarak borçlu, mahkeme yargılama giderleri, harçlar ve karşı taraf avukatlık ücretini de (AAÜT nisbi tarifesi) ödemek zorunda kalır.
4. Menfi Tespit ve İstirdat Davaları (İİK m. 72)
Gerçekte borçlu olunmayan veya sahte/hatalı bir senede dayalı başlatılan takiplere karşı borçlunun malvarlığını koruma yolları.
İcra Takibinden Önce Açılan Dava: Mahkeme, alacağın asgari %15'i oranında teminat karşılığında icra takibi açılmasını durdurabilir.
İcra Takibinden Sonra Açılan Dava: Takip başladıktan sonra açılan menfi tespit davasında mahkeme takibi kendiliğinden durduramaz; ancak asgari %15 teminat yatırılması şartıyla icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine tedbir koyabilir.
Borçlu haklı çıkarsa takip derhal iptal edilir ve kötü niyetli alacaklı asgari %20 kötü niyet tazminatına mahkûm edilir.
Borçlu olmadığı bir parayı, aleyhine yürütülen icra takibinin baskısı ve haciz tehdidi altında ödemek zorunda kalan kişi, ödeme tarihinden itibaren 1 yıl içinde istirdat davası açabilir.
Bu davada paranın borçlu olunmadan ödendiği ispatlanarak paranın yasal faiziyle birlikte tahsil edilmesi sağlanır.
5. Maaş Haczi Oranları, Haczedilemeyen Mallar ve Mal Beyanı Cezaları
İcra memurunun haciz yetkisinin kanuni sınırları, borçlunun asgari yaşam hakkı ve cezai yaptırımlar.
Borçlunun almakta olduğu maaş veya ücretin en fazla 1/4'ü (%25) haczedilebilir. İkramiye ve primlerin tamamı hacze konu olabilir.
Nafaka Borçları İstisnası: Aylık cari nafaka borcu maaşın 1/4 sınırına tabi değildir; tamamı maaştan öncelikle kesilir.
Emekli Maaşı Haczi: 5510 sayılı Kanun m. 93 gereğince nafaka ve SGK prim borçları hariç borçlunun açık rızası/muvafakati olmadan emekli maaşı haczedilemez.
Meskeniyet Şikayeti: Borçlunun ve ailesinin haline münasip evi (meskeni) haczedilemez. Lüks nitelikte ise satılarak haline münasip ev bedeli borçluya bırakılır.
Lüzumlu Ev Eşyası: Borçlu ve ailesinin ortak yaşamını sürdürmesi için gerekli lüzumlu ev eşyaları (buzdolabı, çamaşır makinesi, yatak vb.) haczedilemez. Aynı eşyadan birden fazla varsa ikincisi haczedilebilir.
Mesleki Aletler: Çiftçinin ve esnafın geçimini sağlamak için zorunlu üretim araçları haczedilemez.
Hapsen Tazyik (İİK m. 76): Ödeme emrindeki 7 günlük süre içinde hiç mal beyanında bulunmayan borçlu, alacaklının şikayeti üzerine 3 aya kadar hapsen tazyik yaptırımıyla karşılaşır. Mal beyanında bulunduğu anda tahliye edilir.
Gerçeğe Aykırı Mal Beyanı (İİK m. 338): Malvarlığını gizleyen veya eksik/yanıltıcı beyanda bulunan borçlu 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
6. İlgili Hesaplama Robotları ve Emsal İçtihatlar Ekosistemi
İcra takibi ve alacak tahsilatınızı kuruşu kuruşuna planlamak ve içtihatları incelemek için geliştirdiğimiz araçlar.
2026 İcra Takip Harçları & Masraf Robotu
Maktu başvurma harcı, binde 5 peşin harç mahsubu, kademeli tahsil harcı (%4,55 - %11,37) ve borçlu yükü hesabı.
Aracı Kullan →İcra İnkâr Tazminatı Hesaplama Aracı
İİK m. 67 uyarınca borçlunun haksız itirazı halinde hükmedilen asgari %20 icra inkâr tazminatı ve AAÜT vekalet ücreti dökümü.
Aracı Kullan →Ticari Temerrüt & Kademeli Yasal Faiz Motoru
TTK m. 1530 ticari faiz oranları ve 3095 s. Kanun kademeli yasal faiz geçişlerine göre gün bazında kümülatif faiz dökümü.
Aracı Kullan →Emsal Yargıtay Kararları Bülteni
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu'nun icra inkâr, haciz ve tahliye konulu en güncel içtihatları.
İçtihatları İncele →İcra İflas Hukuku ve İhtiyati Haciz Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Alacaklı ve borçluların uygulamada en sık karşılaştığı usuli ve maddi hukuk sorularının yanıtları.
1. İhtiyati haciz kararı mahkemeden ne kadar sürede alınır?
Alacağın varlığını ve muaccel olduğunu gösteren belgeler (fatura, senet, cari hesap mutabakatı, banka kayıtları) tam olarak sunulduğunda, Asliye Ticaret veya Asliye Hukuk Mahkemeleri genellikle duruşma açmaksızın dosya üzerinden inceleme yaparak 24 ila 48 saat içinde ihtiyati haciz kararı vermektedir. Kararın icra dairesinden infazı ise 10 günlük hak düşürücü süreye tabidir.
2. İlamsız icra takibinde borçlu haksız yere itiraz ederse ne yapılmalıdır?
Borçlunun 7 gün içinde icra dairesine verdiği basit bir itiraz dilekçesi ilamsız takibi kendiliğinden durdurur. Alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde genel mahkemede İtirazın İptali Davası (İİK m. 67) açmalıdır. Borçlunun haksızlığı kanıtlandığında takip kaldığı yerden devam eder ve borçlu asıl alacağın asgari %20'si oranında icra inkâr tazminatına, dava masraflarına ve avukatlık ücretine mahkûm edilir.
3. Senet veya çeke dayalı kambiyo takibinde itiraz süresi kaç gündür ve takip durur mu?
Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunda (Örnek No: 10) itiraz süresi ödeme emrinin tebliğinden itibaren yalnızca 5 gündür. İtiraz doğrudan icra dairesine değil, İcra Hukuk Mahkemesi'ne dilekçeyle yapılmalıdır. En kritik fark şudur: Kambiyo takibinde itiraz takibi kendiliğinden durdurmaz. Takibin durması için İcra Hukuk Mahkemesi'nden geçici tedbir kararı alınması zorunludur.
4. Borcu olmayan bir kişi aleyhine icra takibi başlatılırsa takibi nasıl durdurabilir?
Eğer takip ilamsız ise (Örnek No: 7), tebliğden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz dilekçesi verilerek takip derhal durdurulur. 7 günlük süre kaçırılmışsa veya takip kambiyo senedine dayalıysa, genel mahkemede Menfi Tespit Davası (İİK m. 72) açılarak asgari %15 teminat yatırılmak suretiyle icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesi tedbiren durdurulabilir.
5. Emekli maaşı borçlunun rızası olmadan haczedilebilir mi?
Hayır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 93. maddesi uyarınca emekli maaşları kural olarak haczedilemez. Yalnızca nafaka alacakları ve SGK'nın kendi prim alacakları için kesinti yapılabilir. Diğer alacaklar için borçlunun icra dairesinde bizzat verdiği açık ve yazılı muvafakati bulunmadıkça emekli maaşına haciz konulamaz; konulmuşsa icra mahkemesine şikayet yoluyla derhal kaldırılır.
6. Borçlunun evindeki eşyalar haczedilebilir mi?
İİK m. 82 uyarınca, borçlu ve ailesinin ortak yaşamını sürdürebilmesi için lüzumlu olan buzdolabı, çamaşır makinesi, ocak, yatak ve televizyon gibi standart ev eşyaları haczedilemez. Ancak borçlunun evinde aynı nitelikte iki adet eşya bulunuyorsa (örneğin iki adet televizyon veya iki adet buzdolabı), lüzumlu olan biri bırakılarak ikincisi haczedilebilir. Ayrıca altın, antika ve para gibi menkuller doğrudan hacze konu edilir.
7. Mal beyanında bulunmamanın yasal yaptırımı nedir?
Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde borcunu ödemeyen ve icra dairesine mal beyanında bulunmayan borçlu hakkında, alacaklının şikayeti üzerine İcra Ceza Mahkemesi tarafından 3 aya kadar hapsen tazyik kararı (İİK m. 76) verilir. Borçlu mal beyanında bulunduğu anda ceza infazı sona erer. Gerçeğe aykırı mal beyanında bulunulması halinde ise İİK m. 338 gereğince 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası uygulanır.
8. İcra takibinde alacaklının peşin ödediği harç ve masraflar borçludan geri alınır mı?
Evet. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alacaklının takip açılışında yatırdığı maktu başvurma harcı, binde 5 peşin harç, tebligat masrafları ve vekalet harçları takip dosyasının gider hanesine eklenir. Dosyadan tahsilat yapıldığında bu tutarlar borçludan faiziyle birlikte tahsil edilerek alacaklıya iade edilir. Yalnızca %2 Cezaevi Yapı Harcı kanunen alacaklıya aittir ve borçluya yansıtılamaz.
İcra Takibi ve Acil İhtiyati Haciz İçin Avukat Uğur Çakmak ile İletişime Geçin
Alacaklarınızın tahsilat kabiliyetini yitirmemesi, borçlunun malvarlığı araştırmalarının UYAP, TAKBİS ve MERNİS üzerinden derhal yapılması ve Asliye Ticaret Mahkemelerinden 24-48 saatte ihtiyati haciz kararı alınması için doğrudan kurucu avukatımız Avukat Uğur Çakmak ile görüşün.
