ÇAKMAK & PARTNERS
Legal Knowledge · Human Wisdom
TR · EN · RU · AR kurumsal danışmanlık · Danışmanlık talebi bırakın · Online ödeme · [email protected] · LinkedIn · Bakırköy · İstanbul · Pzt–Cum 09:00–18:00
§ İş ve Sosyal Güvenlik

İnşaat Sözleşmelerinde Fiyat Artışı ve Maliyet Eskalasyonu Hukuku | Cakmak Law

Avukat Uğur Çakmak
Avukat Uğur Çakmak İstanbul Barosu · Büro Kurucusu
20 Mayıs 2026 3 dk okuma Doğrulanmış Akademik İçerik
Çakmak Hukuk Arması
Avukat Uğur Çakmak'tan Stratejik Hukuki Analiz

Bu akademik yayında ele alınan mevzuat hükümleri ve Yargıtay emsal kararları ticari ve cezai uyuşmazlıklarda somut dosya dinamikleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Hak düşürücü süreler ve usul kuralları konusunda bizzat danışmanlık alabilirsiniz.

Çimento Fiyatı İkiye Katlandı: Müteahhit Ne Yapabilir?

Türkiye’de enflasyonun inşaat malzemeleri üzerindeki etkisi son yıllarda dramatik biçimde artmıştır. Sabit fiyatlı inşaat sözleşmeleri imzalayan müteahhitler, sözleşme dönemi içinde patlayan malzeme maliyetleri nedeniyle ciddi zararlarla yüzleşmektedir. Peki hukuk bu duruma nasıl yaklaşmaktadır?

Aşırı İfa Güçlüğü: TBK m.138

Türk Borçlar Kanunu’nun 138. maddesi “aşırı ifa güçlüğü” düzenlemesini içermektedir. Buna göre sözleşmenin kurulmasından sonra öngörülemeyen olağanüstü gelişmeler nedeniyle borcun ifası aşırı ölçüde güçleşirse borçlu hakimden sözleşmenin yeniden uyarlanmasını ya da sözleşmeden dönme hakkını kullanabilir.

Mahkeme Uyarlamasının Koşulları

  • Olayın sözleşme yapılırken öngörülememesi
  • Fiyat değişiminin borçlunun katlanması gereken ticari riski aşması
  • Borçlunun borcunu henüz ifa etmemiş olması

Eskalasyon Hükmü: Önleyici Çözüm

İnşaat sözleşmelerine eklenen fiyat eskalasyonu (revizyon) hükmü, bu sorunun önceden çözüme kavuşturulmasının en etkili yoludur. Bu hüküm; malzeme fiyatlarındaki değişimi endeksleyen bir formül içermelidir. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) inşaat maliyet endeksi yaygın bir referans noktasıdır.

Kamu İhalelerinde Fiyat Farkı

Kamu inşaat sözleşmelerinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında fiyat farkı uygulaması belirli koşullarda mümkündür. Ancak bu uygulamanın kapsamı sözleşme türüne ve ihale tarihine göre değişebilir.

Sonuç

Maliyet artışları, inşaat sektöründe hem müteahhit hem de iş sahibi için ciddi hukuki ve finansal sonuçlar doğurabilir. Sözleşme hazırlığında maliyet revizyonu mekanizmalarını öngörmek ya da sözleşme sürecinde TBK’ya dayalı uyarlama talebinde bulunmak, bu riski yönetmenin iki temel yoludur.

RESMİ BELGE & ŞABLON MERKEZİ

Bu Makaleyle İlgili Resmi Dilekçe ve Sözleşme Taslakları

Yukarıdaki hukuki süreçlerde kullanabileceğiniz, doğrudan panoya kopyalanabilir ve kurumsal antetli indirilebilir resmi taslaklar:

RESMİ SÖZLEŞME

Mazeret Sinavi Dilekçesi

**Mazeret Sınavı Dilekçesi**, bir lise, ortaokul veya üniversite (ön lisans / lisans / yüksek...

RESMİ SÖZLEŞME

Yeşil Pasaport Talebi Dilekçesi

**Yeşil Pasaport (Hususi Pasaport) İçin Kadro Derecesi Belge Talebi**, devlet memuru olarak görev yaptıktan...