İŞYERİNDE FIRSAT EŞİTLİĞİ VE AYRIMCILIKLA MÜCADELE POLİTİKASI

BÖLÜM 1 – BİLGİLENDİRME VE HUKUKİ ÇERÇEVE

Politikanın Tanımı ve Amacı

İşyerinde Fırsat Eşitliği Politikası (Equal Opportunity Policy), bir şirketin; işe alım, terfi, ücretlendirme, eğitim ve iş akdinin feshi süreçlerinde tüm çalışanlarına liyakat (yetenek, eğitim ve performans) dışında hiçbir kritere (dil, din, ırk, cinsiyet, yaş vb.) göre ayrımcılık yapmayacağını taahhüt ettiği ve işyerinde çeşitliliği (diversity) ve kapsayıcılığı (inclusion) savunan kurumsal vizyon belgesidir.

Hukuki Dayanak ve İşverenin Yükümlülükleri

• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası Madde 10 (Eşitlik İlkesi): Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.
• 4857 Sayılı İş Kanunu Madde 5 (Eşit Davranma İlkesi): İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.
• Aynı değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret verilemez (Eşit işe eşit ücret).
• İşveren, işçilerinden birine haklı bir sebep olmadan (sadece belirli süreli/kısmi süreli çalışıyor diye veya kişisel özellikleri nedeniyle) diğerlerinden farklı muamele yaparsa, işçi “Eşit Davranma İlkesine Aykırılık (Ayrımcılık) Tazminatı” (4 aya kadar ücret tutarında) talep edebilir ve bu durum işçi için haklı fesih sebebidir.

Önemi

Bu politika, yasal yükümlülüklerin ötesinde; çalışan bağlılığını artıran, mobbing (psikolojik taciz) vakalarını önleyen ve şirketin uluslararası normlarda saygın bir “İşveren Markası” (Employer Branding) olmasına katkı sağlayan stratejik bir belgedir.

BÖLÜM 2 – YASAL POLİTİKA ŞABLONU

(Bu politika metni tüm çalışanlara duyurulmalı, iş sözleşmelerinin bir eki sayılmalı ve şirketin web sitesinde (İK politikaları altında) ilan edilmelidir.)

[ŞİRKET UNVANI] FIRSAT EŞİTLİĞİ VE ÇEŞİTLİLİK POLİTİKASI

Yürürlük Tarihi: [Tarih: GG/AA/YYYY]
Revizyon No: 1.0

MADDE 1 – AMAÇ VE KAPSAM
1.1. İşbu Politika’nın amacı; [Şirket Unvanı] (“Şirket”) ve bağlı işletmeleri nezdinde, insan haklarına saygılı, adil, çeşitliliğin desteklendiği, kapsayıcı ve her türlü ayrımcılıktan, zorbalıktan ve tacizden (mobbing) arındırılmış, güvenli bir çalışma ortamı yaratmak ve bu kültürü kalıcı hale getirmektir.
1.2. Bu Politika; iş başvurusunda bulunan adayları, stajyerleri, tam veya yarı zamanlı çalışanları, yöneticileri ve Şirket adına iş yapan acente veya taşeron çalışanlarını dâhil olmak üzere tüm organizasyonumuzu kapsar.

MADDE 2 – FIRSAT EŞİTLİĞİ TAAHHÜTLERİMİZ
Şirketimiz, 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 5. Maddesinde belirtilen “Eşit Davranma İlkesi”ne tam uyum sağlamayı taahhüt eder ve aşağıda belirtilen temel kuralları uygular:

2.1. Sıfır Ayrımcılık: Şirketimiz; işe alım, yerleştirme, eğitim, terfi, ücretlendirme, yan hakların dağıtımı, disiplin uygulamaları ve işten çıkarma dâhil olmak üzere insan kaynakları süreçlerinin hiçbir aşamasında çalışanlarına ve adaylarına;
– Cinsiyet, gebelik (hamilelik) veya medeni hal,
– Dil, ırk, renk veya etnik köken,
– Din, mezhep veya felsefi inanç,
– Siyasi düşünce,
– Yaş veya engellilik (fiziksel/zihinsel dezavantajlar)
gibi kişisel ve karakteristik özellikler nedeniyle, doğrudan veya dolaylı olarak ayrımcılık yapmayacağını taahhüt eder.

2.2. Liyakat (Yeterlilik) Esası: Karar alma süreçlerimizde tek ölçüt; çalışanların liyakati, tecrübesi, nitelikleri, yetenekleri ve performans (iş) sonuçlarıdır. Şirketimiz “Eşit İşe Eşit Ücret” ilkesini benimser. Cinsiyet, sözleşme türü (belirli-belirsiz süreli) veya çalışma şekli (kısmi-tam zamanlı) sebebiyle farklı ve haksız bir işlem uygulanamaz.

MADDE 3 – ZORBALIK, TACİZ VE MOBBİNG İLE MÜCADELE
3.1. Şirketimiz, işyerinde her türlü fiziksel veya sözlü şiddete, zorbalığa, cinsel tacize ve çalışanların sistematik olarak dışlanıp psikolojik baskıya (mobbing) maruz bırakılmasına karşı “Sıfır Tolerans” politikası izler.
3.2. Bir çalışanın, başka bir çalışma arkadaşına, astına veya üstüne ayrımcı söylemlerde bulunması, aşağılayıcı lakaplar takması veya zorbalık etmesi kesinlikle tolere edilmeyecek, disiplin süreci işletilerek iş sözleşmesinin haklı nedenle derhal feshi (tazminatsız çıkış) yaptırımı uygulanabilecektir.

MADDE 4 – BİLDİRİM VE ŞİKÂYET MEKANİZMASI (İLETİŞİM NOKTASI)
4.1. Bir çalışanımız, yöneticisi, çalışma arkadaşları veya müşteriler tarafından işbu Fırsat Eşitliği ve Ayrımcılık yasağı politikasına aykırı bir tutuma, haksız bir ayrımcılığa, zorbalığa veya tacize maruz kaldığını düşünüyorsa; durumu derhal aşağıda bilgileri bulunan yetkili birime/kişiye bildirmelidir.
İletişim Kurulacak Departman/Kişi: [Örn: İnsan Kaynakları Direktörü / Etik Bildirim Hattı]
E-Posta: [Örn: [email protected] veya [email protected]]
Telefon: [Varsa Şikâyet Hattı veya Dahili Numara]

4.2. Gizlilik ve Koruma: Şirketimiz, yapılan tüm şikâyet ve ihbarları büyük bir ciddiyetle ve “Katı Gizlilik” kuralları çerçevesinde soruşturacaktır. İyi niyetle şikâyette bulunan (veya bir soruşturmaya şahit olarak destek veren) hiçbir çalışanımıza karşı “misilleme” (kötü muamele, işten atma tehdidi vb.) yapılmasına izin verilmeyecektir.

MADDE 5 – İZLEME, EĞİTİM VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
5.1. Şirketimiz, işyerinde çeşitliliği (diversity) ve kapsayıcılığı artırmak adına çalışan istatistiklerini düzenli olarak gözden geçirir (Örn: kadın istihdam oranları, engelli kotalarına uyum vb.).
5.2. Yöneticiler başta olmak üzere tüm çalışanlara eşitlik, çeşitlilik, kapsayıcılık ve mobbing ile mücadele konularında farkındalık eğitimleri verilir.

İşbu Politika Şirket yönetiminin tam taahhüdü altındadır ve sürekli güncel tutularak uygulanacaktır.

Onaylayan Makam
[Şirket Unvanı]
Yönetim Kurulu / Genel Müdür
Tarih: [GG/AA/YYYY]
İmza:

ÇALIŞAN BİLGİLENDİRME VE KABUL BEYANI (Özlük Dosyası İçin)

İşbu İşyerinde Fırsat Eşitliği ve Ayrımcılıkla Mücadele Politikası’nı okudum ve içeriğini anladım. [Şirket Unvanı] bünyesinde görev yaptığım süre boyunca; yöneticilerime, astlarıma, çalışma arkadaşlarıma, müşterilere ve tüm paydaşlara karşı hiçbir ayrımcılık yapmadan, saygı ve dürüstlük çerçevesinde davranacağımı, zorbalık ve mobbing oluşturacak hal ve hareketlerden kaçınacağımı, aksi halde disiplin yaptırımları ile karşılaşacağımı kabul ve taahhüt ederim.

Çalışanın Adı Soyadı:
Tarih: [GG/AA/YYYY]
İmza: