BAKICI VE YARDIMCI HİZMETLİ İŞ SÖZLEŞMESİ
BÖLÜM 1 – BİLGİLENDİRME VE HUKUKİ ÇERÇEVE
Sözleşme Tanımı
Bakıcı ve Yardımcı Hizmetli İş Sözleşmesi, bir ailenin veya şahsın evinde bebek, çocuk, yaşlı, hasta veya engelli bakımı hizmetlerini yürütmek üzere istihdam edilen (çalıştırılan) “Bakıcı/Yardımcı” ile “Hizmet Alan (İşveren)” arasındaki iş ilişkisini düzenleyen sözleşmedir.
Hangi Kanuna Tabidir? (Ev Hizmetleri İstisnası)
Türkiye’de ev hizmetlerinin hukuki statüsü çok ince bir ayrıma tabidir:
1. Ev İşleri Yapanlar (Temizlik, Ütü, Aşçı): Sadece temizlik, ev toparlama gibi “ev hizmeti” yapanlar 4857 Sayılı İş Kanunu KAPSAMINDA DEĞİLDİR. Borçlar Kanununa tabidirler (Kıdem, ihbar, fazla mesai hakları genel İş Kanunu güvencesinde değildir).
2. Çocuk, Hasta ve Yaşlı Bakıcıları: Evde bebek, çocuk, hasta veya engelli birinin bakımını profesyonel veya düzenli olarak üstlenenler (Bakıcılar) 4857 Sayılı İŞ KANUNU KAPSAMINDADIR. (Yargıtay kararları ile sabittir). Yani bu kişiler “İşçi” statüsündedir; sigortaları yapılmalı, kıdem ve ihbar tazminatları ödenmeli ve asgari ücretin altında maaş verilmemelidir.
(Önemli Uyarı: Bu sözleşmede bakıcıya “Evin tüm temizliğini ve bulaşığını da yapacak” şeklinde asli temizlik görevleri yazarsanız statü karmaşası yaşanabilir. Asli görev “Bakım” olmalıdır).
Çalışma Şartları ve SGK Yükümlülüğü
- SGK Bildirimi: Evde 10 günden fazla çalıştırılan bakıcılar için “Ev Hizmetlerinde Çalıştıranların SGK Bildirimi (Ek-9)” belgesi ile SGK’ya kolay işverenlik kaydı yaptırılarak primlerinin her ay yatırılması zorunludur. (Yabancı uyruklu ise öncelikle Çalışma İzni alınmalıdır).
- Çalışma Saatleri: Haftalık çalışma süresi en fazla 45 saattir. Günlük 11 saati geçemez.
- Yatılılık Durumu: Bakıcının evde yatılı kalması, 24 saat çalıştığı anlamına (veya fazla mesai yaptığı anlamına) gelmez. Uyku ve özel vakitleri dinlenme sayılır.
BÖLÜM 2 – YASAL SÖZLEŞME ŞABLONU
BAKICI VE YARDIMCI HİZMETLİ İŞ SÖZLEŞMESİ
Madde 1 – TARAFLAR
1.1. HİZMET ALAN (İŞVEREN)
Adı Soyadı: [İşveren Adı Soyadı]
T.C. Kimlik No: [İşveren T.C. Kimlik Numarası]
İkametgah Adresi: [İşverenin Adresi]
(Bundan böyle kısaca “Hizmet Alan” olarak anılacaktır.)
1.2. YARDIMCI KİŞİ (BAKICI / İŞÇİ)
Adı Soyadı: [Bakıcının Adı Soyadı]
T.C. Kimlik No: [Bakıcının T.C. Kimlik Numarası]
İkametgah Adresi: [Bakıcının Kendi Adresi]
(Bundan böyle kısaca “Yardımcı Kişi” veya “Bakıcı” olarak anılacaktır.)
Madde 2 – İŞİN KONUSU VE KAPSAMI
2.1. Bakım Verilecek Kişi: İşbu Sözleşme’nin konusu; Hizmet Alan’ın aşağıda bilgileri verilen yakınının/çocuğunun evde veya Hizmet Alan’ın göstereceği lokasyonda Yardımcı Kişi tarafından bakımının sağlanmasıdır.
– Bakım Görecek Kişi: [Kişinin Adı Soyadı]
– Durumu (Doğum Tarihi): [Örn: 2 Yaşında Bebek / Alzheimer Hastası Yaşlı / Engelli Birey vs.]
2.2. İşin Tanımı: Yardımcı Kişi’nin asli görevi; bakım görecek kişinin [Örn: yemeklerinin yedirilmesi, kişisel özbakım ve hijyeninin sağlanması, ilaçlarının zamanında verilmesi, uykusunun düzenlenmesi, doktor kontrollerine refakat edilmesi, çocuk ise parka/okula götürülmesi ve gelişimine katkı sağlayacak eğitici oyunlar oynatılmasıdır.]
2.3. Sınırlandırma: Yardımcı Kişi’nin asli görevi yukarıda sayılan “bakım” hizmetleridir. Bakım faaliyeti ile doğrudan ilişkisi olmayan evin genel ağır temizliği, cam silme, tüm ailenin çamaşır ve bulaşıklarının yıkanması gibi işler (taraflar aksine mutabık kalmadıkça) Yardımcı Kişiden talep edilemez.
Madde 3 – ÇALIŞMA ŞEKLİ VE SAATLERİ
(Lütfen durumunuza uygun seçeneği bırakınız)
[SEÇENEK A: Gündüzlü (Part-time veya Full-time) Çalışma]
Yardımcı Kişi, haftanın [Örn: Pazartesi ile Cuma] günleri arasında, sabah saat [Örn: 08:30] ile akşam saat [Örn: 18:30] arasında (içerisinde 1 saat öğle/dinlenme molası olmak üzere) çalışacaktır. Haftalık 1 gün (Örn: Pazar) hafta tatilidir.
[SEÇENEK B: Yatılı Çalışma]
Yardımcı Kişi, Hizmet Alan’ın konutunda yatılı (konaklamalı) olarak çalışmayı kabul etmiştir. Yatılı kalması fazladan çalışma yapıldığı anlamına gelmez. Yardımcı Kişi’nin dinlenme ve uyku saatleri iş süresinden sayılmaz. Haftanın [Örn: Cumartesi sabahı ile Pazar akşamı arası] haftalık ücretli izin (hafta tatili) günüdür.
Madde 4 – ÜCRET VE DİĞER HAKLAR
4.1. Aylık Ücret: Yardımcı Kişi’ye sunacağı bakım hizmeti karşılığında ödenecek Net (ele geçen) aylık ücret [Aylık Maaş Tutarı] TL ([Tutar Yazıyla] Türk Lirası)’dır. Bu ücret yasal asgari ücretin altında olamaz.
4.2. Ödeme Şekli: Maaş ödemeleri, çalışılan ayın bitimini takip eden her ayın [Örn: en geç 5. günü] Yardımcı Kişi’nin [Banka Adı] Bankası, IBAN: [TR…] numaralı hesabına “Maaş” açıklaması ile (veya imza karşılığı elden) ödenecektir.
4.3. Yan Haklar: Yardımcı Kişinin çalışma süresi içindeki sabah ve öğle (yatılı ise akşam dâhil) yemekleri Hizmet Alan tarafından karşılanacaktır. Gündüzlü çalışıyorsa, yol masrafı için maaşa ek olarak aylık [Yol Ücreti Tutarı] TL yol parası ödenecektir.
4.4. SGK Primi: Yardımcı Kişi’nin Sosyal Güvenlik (SGK) bildirimleri Hizmet Alan (Ev Hizmetleri Kolay İşverenliği) tarafından yasal olarak yapılacak ve primleri düzenli ödenecektir.
Madde 5 – SÖZLEŞME SÜRESİ VE DENEME SÜRESİ
5.1. Sözleşme Türü: İşbu sözleşme [Başlangıç Tarihi: GG/AA/YYYY] tarihinde başlayacak olup, Belirsiz Süreli (süresiz) iş sözleşmesidir. (Veya 1 yıllık belirli süreli olarak da yazılabilir).
5.2. Deneme Süresi: Taraflar [Örn: 1 (Bir) Ay] deneme süresi belirlemiştir. Bu süre içinde taraflar sözleşmeyi tazminatsız ve ihbar süresiz olarak derhal feshedebilir. Ancak çalışılan günlerin ücreti Yardımcı Kişiye ödenir.
Madde 6 – YARDIMCI KİŞİNİN (BAKICININ) YÜKÜMLÜLÜKLERİ VE GİZLİLİK
6.1. Özen ve Sadakat: Yardımcı Kişi, bakımını üstlendiği bebeğe/hastaya karşı azami şefkat, sabır ve dikkati göstermek, fiziksel veya psikolojik hiçbir zarar vermemek zorundadır. Aksine bir durum (ihmal veya şiddet) tespit edilirse sözleşme derhal, tazminatsız ve haklı nedenle feshedilir; adli mercilere suç duyurusunda bulunulur.
6.2. Hijyen ve Kurallar: Yardımcı Kişi, kişisel temizliğine ve evin hijyen kurallarına uymak, bulaşıcı bir rahatsızlık geçirdiğinde (Örn: Grip) durumu derhal Hizmet Alan’a bildirmek zorundadır.
6.3. Gizlilik ve Güvenlik (Kamera): Yardımcı Kişi, evde öğrendiği aile sırlarını, özel hayatın gizliliğini ihlal edecek bilgileri 3. kişilerle (sosyal medya dahil) paylaşamaz. Hizmet Alan’ın ev içerisinde (yatak odaları ve banyolar hariç) güvenlik ve çocuk kontrolü amacıyla “kamera sistemi” bulundurabileceğini Yardımcı Kişi peşinen bilir ve kabul eder.
6.4. Alkol/Madde Yasakları: Çalışma saatleri içinde veya yatılı ise konutta bulunduğu sürelerde alkol almak veya uyuşturucu madde kullanmak kesinlikle yasaktır.
Madde 7 – YILLIK İZİN VE FESİH (İŞTEN ÇIKARMA)
7.1. Yıllık İzin: Yardımcı Kişi, işyerinde 1 tam yılını doldurması halinde, İş Kanunu’nda öngörülen sürede (en az 14 gün) Yıllık Ücretli İzin hakkı kazanır.
7.2. Fesih ve İhbar: Taraflar, İş Kanunu Md. 17’deki (Örn: 6 aya kadar 2 hafta, 1.5 yıla kadar 4 hafta vb.) İhbar Sürelerine uyarak sözleşmeyi feshedebilirler. İhbar süresi verilmezse ihbar tazminatı ödenir. İşveren haklı bir neden olmadan sözleşmeyi bozarsa (1 yılı dolduran bakıcıya) kıdem tazminatını ödemek zorundadır.
Madde 8 – YETKİLİ MAHKEME VE İMZA
İşbu 8 (Sekiz) maddeden ibaret Bakıcı ve Yardımcı Hizmetli İş Sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu ve İş Kanunu çerçevesinde hazırlanmış olup; taraflarca okunup anlaşılarak [İmza Tarihi: GG/AA/YYYY] tarihinde 2 (iki) asıl nüsha halinde imza altına alınmış ve birer nüshası taraflara verilmiştir. Uyuşmazlıklarda [Yetkili İl, Örn: İzmir] Mahkemeleri ve Arabuluculuk büroları yetkilidir.
HİZMET ALAN (İşveren)
Adı Soyadı:
İmza:
YARDIMCI KİŞİ (Bakıcı / İşçi)
Adı Soyadı:
İmza:
Sözleşmenizin sizin koşullarınıza uyarlanması için iletişim sayfamızdan bizimle iletişime geçebilirsiniz.