HAKLI SEBEPLE İŞÇİYİ İŞTEN ÇIKARMA BİLDİRİMİ

BÖLÜM 1 – BİLGİLENDİRME VE HUKUKİ ÇERÇEVE

Bildirimin Tanımı

Haklı Sebeple İşçiyi İşten Çıkarma Bildirimi (Fesih İhtarnamesi), işverenin işçi ile arasındaki belirli veya belirsiz süreli iş sözleşmesini, İş Kanunu’nda sayılan haklı nedenlerden (sağlık, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık vb.) birine dayanarak derhal, ihbar süresi vermeksizin ve (genellikle) tazminatsız olarak sona erdirdiğini işçiye bildirdiği resmi evraktır.

Hukuki Dayanak ve Uygulama

• 4857 Sayılı İş Kanunu – Madde 25 (İşverenin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı): Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, Madde 25’te sayılan hallerin varlığında (Sağlık sebepleri, Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller, Zorlayıcı sebepler, İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması) sözleşmeyi sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir.
• Madde 109 (Yazılı Bildirim Şartı): İş Kanunu kapsamındaki bildirimlerin işçiye yazılı olarak yapılması ve fesih sebebinin açık ve kesin bir şekilde belirtilmesi zorunludur.

Kullanım Şartları ve Hak Düşürücü Süreler

1. Altı İşgünü ve Bir Yıl Süresi: Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hallere (Madde 25/II) dayanarak yapılacak fesihlerde işveren, bu durumu öğrendiği günden itibaren altı (6) işgünü içinde fesih yetkisini kullanmalıdır. Her halükarda olayın gerçekleşmesinden itibaren bir (1) yıl geçtikten sonra bu yetki kullanılamaz (işçinin maddi çıkar sağlaması hariç).
2. Savunma Alınması: İşveren haklı nedenle dahi feshediyor olsa, yargılamada haklılığını güçlendirmek ve Yargıtay kararlarına uyum sağlamak adına işçinin yazılı savunmasını almalı, tutanakları eklemelidir.

Uyarılar ve Önemli Notlar

• Kıdem ve İhbar Tazminatı: Madde 25/II (Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık) kapsamında yapılan fesihlerde işçi kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamaz. Ancak (I) Sağlık, (III) Zorlayıcı sebepler ve (IV) Tutukluluk hallerinde kıdem şartını (1 yıl) dolduran işçiye kıdem tazminatı ödenmek zorundadır; ihbar tazminatı ödenmez.
• SGK Çıkış Kodları: İşten çıkarma sebebine uygun doğru SGK işten çıkış kodunun (Örn: Kod 29 İşveren tarafından haklı fesih) Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirilmesi kritik öneme sahiptir.
• Tebligat Usulü: Bu bildirim noter aracılığıyla (ihtarname olarak) gönderilebileceği gibi, işyerinde işçiye elden imza karşılığı da tebliğ edilebilir. İşçi imzadan imtina ederse şahitler huzurunda tutanak tutulmalıdır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Haklı sebeple işte çıkarılan işçi işsizlik maaşı alabilir mi?
İşçi ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık (Madde 25/II) sebebiyle çıkarılmışsa İŞKUR’dan işsizlik maaşı alamaz. Ancak sağlık veya zorlayıcı sebeplerle çıkarılmış ve gerekli prim gün şartlarını sağlamışsa işsizlik maaşına başvurabilir.

2. Sözleşmede rekabet veya gizlilik yasağı varsa haklı fesih sonrası bunlar devam eder mi?
Evet, iş ilişkisinin sona ermesinden sonra rekabet ve gizlilik hükümlerinin devam edeceği sözleşmede belirtilmişse bu yükümlülükler kural olarak devam eder. Ancak işveren sözleşmeyi haksız feshetmişse rekabet yasağı geçerliliğini yitirir; haklı fesih ise yasağı ayakta tutar.

BÖLÜM 2 – YASAL BİLDİRİM ŞABLONU

(Bu bildirim, antetli kağıda yazdırılabilir veya noter vasıtasıyla keşide edilebilir.)

İŞ SÖZLEŞMESİ FESİH BİLDİRİMİ (İHTARNAME)

Sayı: [Evrak Kayıt Numarası]
Tarih: [Tarih: GG/AA/YYYY]

BİLDİRİMİ YAPAN İŞVEREN:
Unvanı: [İşveren Unvanı / Şirket Adı]
Adresi: [İşveren Adresi]

BİLDİRİM YAPILAN İŞÇİ:
Adı Soyadı: [İşçi Adı Soyadı]
T.C. Kimlik No: [İşçi T.C. Kimlik Numarası]
Adresi: [İşçi İkametgah Adresi]
SGK Sicil No: [İşçi SGK Sicil No]

Konu: İş Akdinin Haklı Nedenle Feshi Bildirimi Hk.

Sayın [İşçi Adı Soyadı],

Şirketimizde [İşe Giriş Tarihi: GG/AA/YYYY] tarihinden bu yana [İşçinin Görev Unvanı] pozisyonunda görev yapmaktasınız.

İşbu bildirim ile, tarafınızla aramızdaki mevcut iş sözleşmesinin, [Fesih Tarihi: GG/AA/YYYY] tarihi itibarıyla (mesai bitiminde) sona erdirildiğini tarafınıza tebliğ ederiz.

Fesih Sebebi:
İş sözleşmeniz, 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 25. Maddesi’nin [Bendi, Örn: “II. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri” / “I. Sağlık sebepleri”] bendi kapsamında aşağıda açıklanan haklı sebeplerle derhal ve tazminatsız (sadece 25/II kapsamındaysa tazminatsızdır) olarak feshedilmiştir:

[Lütfen fesih sebebini somut kanıtlarla, tarihlerle ve tutanaklarla destekleyerek açıkça yazınız. Örnek 1: “… tarihinde şahsınıza zimmetli şirket aracını alkollü kullanarak maddi hasarlı kazaya sebebiyet verdiğiniz tutanaklarla tespit edilmiştir.” Örnek 2: “… tarihinde çalışma arkadaşınız X kişisine fiziksel şiddet uyguladığınız tespit edilmiş ve bu durum ilgili tarihli Olay Tespit Tutanağı ile kayıt altına alınmıştır.”]

Söz konusu olaya istinaden [Savunma Tarihi: GG/AA/YYYY] tarihinde vermiş olduğunuz savunmanız yönetimimizce incelenmiş olup, savunmanız yetersiz ve haksız bulunmuştur. Eylemlerinizin işyeri disiplinini, ahlak ve iyi niyet kurallarını ve işverenin güvenini sarsıcı nitelikte olduğu açıktır.

Teslim Edilmesi Gereken Ekipmanlar:
İş ilişkinizin sona ermesi nedeniyle, kullanımınıza tahsis edilmiş olan [Teslim Alınacak Eşyalar: Bilgisayar, cep telefonu, araç, ofis anahtarı, yaka kartı vb.] şirketimize eksiksiz olarak en geç [Teslim Tarihi: GG/AA/YYYY] tarihine kadar iade etmenizi rica ederiz. Olası hasarlar veya eksiklikler nihai alacaklarınızdan mahsup edilecektir.

Rekabet ve Gizlilik Yükümlülükleri:
İş sözleşmeniz kapsamında daha önce imzalamış olduğunuz “Gizlilik Sözleşmesi” ve “Rekabet Etmeme Sözleşmesi” hükümleri gereğince; şirketin ticari sırlarını, müşteri listelerini, fikri mülkiyet haklarını koruma yükümlülüğünüzün sözleşme bitiminden sonra da devam ettiğini ve rekabet etmeme taahhüdünüze (Yer: [Coğrafi Sınır], Süre: [Örn: 2 Yıl]) aykırı davranmanız halinde hakkınızda yasal yollara başvurulacağını önemle hatırlatırız.

Varsa içeride kalan (işlemiş ancak ödenmemiş ücret, kullanılmayan yıllık izin ücreti vb.) yasal haklarınız şirketimiz nezdindeki maaş hesabınıza yatırılacaktır.

Gereği bilgilerinize rica/ihtar olunur.

Saygılarımızla,

İŞVEREN VEYA VEKİLİ
Unvanı:
Ad/Soyad:
Kaşe ve İmza:

TEBELLÜĞ EDEN İŞÇİ BEYANI:

Yukarıda belirtilen işten çıkarma bildirimini okudum, anladım ve bir nüshasını elden teslim aldım.
(Not: Bu imza, işçinin feshe itiraz etmediği anlamına gelmez, sadece evrakın kendisine tebliğ edildiğini gösterir.)

Tarih: [Tarih: GG/AA/YYYY]
Adı Soyadı: [İşçi Adı Soyadı]
İmzası:

ŞAHİTLER (İşçi imzadan imtina ettiği takdirde doldurulacaktır):

İşbu fesih bildirimi, yukarıda adı geçen işçiye [Tarih: GG/AA/YYYY] tarihinde saat [Saat]‘te elden tebliğ edilmek istenmiş, ancak işçi evrakı almaktan ve imzalamaktan imtina etmiştir. Bu durum biz şahitler huzurunda imza altına alınmıştır.

Şahit 1
Adı Soyadı:
Görevi:
İmzası:

Şahit 2
Adı Soyadı:
Görevi:
İmzası: