İŞYERİNDE ÇIKAR ÇATIŞMASI POLİTİKASI (CONFLICT OF INTEREST)

BÖLÜM 1 – BİLGİLENDİRME VE HUKUKİ ÇERÇEVE

Politikanın Tanımı ve Amacı

Çıkar Çatışması Politikası (Conflict of Interest Policy), bir çalışanın (veya yöneticinin) kendi kişisel, ailevi veya finansal çıkarlarının; şirketinin çıkarlarıyla, hedefleriyle veya tarafsız karar verme yetisiyle zıt düştüğü (çatıştığı) durumları önlemek, bu durumları yönetmek ve işyerinde şeffaf, dürüst bir çalışma ortamı sağlamak için oluşturulan kurumsal davranış kuralları rehberidir.

Hukuki Dayanak ve Sadakat Borcu

• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Madde 396 (İşçinin Sadakat ve Özen Borcu): İşçi, işverene ait işi özenle yapmak ve işverenin haklı menfaatinin korunmasında sadakatle davranmak zorundadır.
• İşçinin sadakat borcu gereği, çalıştığı şirketle haksız rekabet etmemesi, şahsi menfaatini şirketin menfaatinin önüne koymaması şarttır. Örneğin, satın alma müdürünün, malzemeyi sırf kendi akrabasının firmasından (daha pahalı veya kalitesiz olsa bile) alması açık bir “çıkar çatışması” ve “sadakat borcunun ihlalidir”. Bu ihlal işverene haklı nedenle tazminatsız fesih hakkı verir.

Neden Gereklidir?

Birçok durumda çıkar çatışması, çalışanın kötü niyetli olmasından değil, durumun farkında olmamasından kaynaklanabilir (Örn: Hissedar olduğu başka bir şirketin, kendi şirketiyle iş yapması). Bu politika, “neyin çıkar çatışması sayılacağını” somut örneklerle anlatarak çalışanları uyarır ve herhangi bir şüphe durumunda “önceden haber verme/izin alma” (beyan yükümlülüğü) kültürünü geliştirerek şirketi olası yozlaşmalardan korur.

BÖLÜM 2 – YASAL POLİTİKA ŞABLONU

(Bu politika metni tüm çalışanlara duyurulmalı, iş sözleşmelerinin bir eki (Etik Kurallar) sayılmalı ve özlük dosyalarına imzalatılarak eklenmelidir.)

[ŞİRKET UNVANI] ÇIKAR ÇATIŞMASI POLİTİKASI

Yürürlük Tarihi: [Tarih: GG/AA/YYYY]
Revizyon No: 1.0

MADDE 1 – AMAÇ VE KAPSAM
1.1. İşbu Politika’nın amacı; [Şirket Unvanı] (“Şirket”) bünyesinde görev alan tüm çalışanların, işlerini ifa ederken tarafsızlıklarını ve sadakatlerini korumalarını sağlamak, Şirket’in menfaatlerini kendi kişisel menfaatlerinin (veya ailevi/yakınlarının menfaatlerinin) önünde tutmalarını güvence altına almak ve oluşabilecek gerçek veya potansiyel çıkar çatışmalarının tespiti, bildirimi ve yönetimine ilişkin standartları belirlemektir.
1.2. Bu Politika, Şirket’in tüm tam ve yarı zamanlı çalışanlarını, üst yönetimini, yönetim kurulu üyelerini ve Şirketi temsile yetkili danışman/taşeron personeli kapsar.

MADDE 2 – ÇIKAR ÇATIŞMASI TANIMI VE ÖRNEK HALLER
2.1. Çıkar Çatışması: Çalışanın görevlerini objektif, adil ve Şirket yararına uygun olarak yerine getirmesini etkileyebilecek (veya etkiliyormuş izlenimi yaratabilecek) nitelikte, parayla ölçülebilen veya ölçülemeyen herhangi bir kişisel menfaate, ailevi bağa veya dışsal ilişkiye sahip olması durumudur.
2.2. Sık Karşılaşılan Örnek Durumlar (Sınırlayıcı Değildir):
– Satın Alma ve Tedarik: Çalışanın, ticari kararlar alırken Şirket mal/hizmet alımlarını, birinci derece akrabasına, eşine veya doğrudan/dolaylı gizli ortağı olduğu bir tedarikçi firmaya yönlendirmesi.
– Ek İş / İkinci İstihdam: Çalışanın, mesai saatleri dışında (Şirketin onayını almadan) Şirket’in rakibi olan veya Şirket ile ticari ilişkisi bulunan bir başka firmada danışman, çalışan, yönetici veya hissedar (halka açık azınlık hisseleri hariç) olarak görev alması.
– Gizli Bilginin Kişisel Çıkara Kullanımı: Çalışanın, Şirket’teki pozisyonu gereği öğrendiği projeleri, müşteri verilerini veya fırsatları (kendisi veya başkası adına) kişisel kazanca dönüştürmesi.
– Pahalı Hediyeler: Çalışanın, iş ilişkisinde bulunduğu müşteri veya tedarikçilerden, karar mekanizmasını etkileyecek ve Şirketin “Hediye ve Ağırlama Politikası” limitlerini (Örn: sembolik 500 TL üzeri) aşan maddi hediyeler, bedava tatiller veya nakit para (komisyon) kabul etmesi.

MADDE 3 – ÇALIŞANIN SORUMLULUKLARI VE BEYAN YÜKÜMLÜLÜĞÜ (ŞEFFAFLIK)
3.1. Tüm çalışanlar, kendilerini potansiyel bir çıkar çatışmasının içine sokabilecek her türlü ilişkiden (akrabalık, dış ortaklık vb.) ve finansal yatırımdan kaçınmakla yükümlüdürler.
3.2. Bildirim Zorunluluğu: Bir çalışanın, görevi gereği içinde bulunduğu bir durumda “çıkar çatışması” doğma ihtimali varsa (Örn: Şirkete mal satacak tedarikçi firmanın yetkilisinin, çalışanın kardeşi olması), çalışan bu durumu gizlememeli, o tedarikçi ile ilgili karar sürecinden derhal kendini çekmeli ve durumu yazılı olarak bir üst yöneticisine ve İnsan Kaynaklarına (veya Etik/Denetim Komitesine) bildirmekle yükümlüdür.
3.3. İlgili durum Şirket yönetimi tarafından incelenir. Çatışma şüphesi olan durum şeffafça onaylanırsa kontrollü olarak devam edilebilir, onaylanmazsa çalışanın o işten/süreçten el çekmesi sağlanır. Bildirim yapılması, çalışanı cezadan korur.

MADDE 4 – ÇIKAR ÇATIŞMASI İHLALİ VE DİSİPLİN YAPTIRIMLARI
4.1. Bir çıkar çatışması durumunun içinde olup (veya kişisel menfaat sağlayıp) bu durumu kasten Şirket yönetiminden gizleyen, sadakat ve dürüstlük borcuna aykırı hareket eden çalışanların eylemleri “Etik İhlal” ve “Sadakatsizlik” olarak kabul edilir.
4.2. Bu tür gizlenen veya kasıtlı çıkar çatışması durumlarının tespiti halinde; olayın mahiyetine ve Şirket’e verilen zararın boyutuna göre, 4857 Sayılı İş Kanunu’nun Madde 25/II (Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık) bendi uyarınca çalışanın iş sözleşmesi haklı nedenle, tazminatsız ve derhal feshedilebilecek (işten çıkarılabilecek) olup, oluşacak maddi zararların tazmini için yasal yollara (ve gerekirse TCK kapsamında görevi kötüye kullanma/nitelikli dolandırıcılık gibi suç duyurularına) başvurulacaktır.

MADDE 5 – DEĞERLENDİRME VE İLETİŞİM
Çalışanlar, karşılaştıkları bir durumun çıkar çatışması yaratıp yaratmayacağından emin olamadıklarında (ikilemde kaldıklarında) konu hakkında mutlaka bağlı bulundukları yöneticilerine, İnsan Kaynakları departmanına veya [Varsa: [email protected]] adresine danışmalıdırlar.

ÇALIŞAN BİLGİLENDİRME VE KABUL BEYANI (Özlük Dosyası İçin)

İşbu İşyerinde Çıkar Çatışması Politikası metnini tamamen okudum, içeriğini anladım. Şirket’teki istihdamım boyunca; sadakat ve doğruluk ilkeleri çerçevesinde çalışacağımı, kişisel menfaatlerim ile Şirket menfaatlerinin çatışmasına izin vermeyeceğimi, çıkar çatışması doğurabilecek potansiyel durumları derhal yöneticilerime şeffaflıkla bildireceğimi ve bu politikaya aykırı davranışlarımın (gizlememin) işten tazminatsız çıkarma (fesih) dâhil ağır disiplin yaptırımlarına neden olabileceğini gayrikabili rücu kabul, beyan ve taahhüt ederim.

Çalışanın Adı Soyadı:
Tarih: [GG/AA/YYYY]
İmza: