ŞİRKET RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI
BÖLÜM 1 – BİLGİLENDİRME VE HUKUKİ ÇERÇEVE
Politikanın Tanımı ve Amacı
Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Politikası (Anti-Bribery and Anti-Corruption Policy – ABAC), bir şirketin yönetim kurulu, yöneticileri, çalışanları, tedarikçileri ve iş ortaklarının faaliyetlerini yürütürken haksız kazanç sağlamaması, rüşvet alıp vermemesi, etik ve yasal kurallara uygun hareket etmesini sağlamak amacıyla oluşturulan kurumsal bir iç tüzük ve etik kurallar bütünüdür.
Önemi ve İşlevi
- İtibar ve Ceza Yönetimi: Kurumsal itibarın korunmasını sağlar. Türk Ceza Kanunu (TCK) ve uluslararası yasalara (Örn: Birleşik Krallık UK Bribery Act veya ABD FCPA) uyum sağlar. Olası bir personel rüşvet vakasında şirket yönetimi, “Bizim şirket politikamız sıfır toleranstı, personel kendi başına yapmış” diyerek kurumsal cezai sorumluluktan (tüzel kişi yaptırımlarından) kurtulabilir.
- Sıfır Tolerans Prensibi: Bu politika şirketin rüşvete (para, pahalı hediye, komisyon, tatil vb.) karşı “sıfır hoşgörü” prensibini benimsediğini tüm paydaşlara resmen duyurur.
Uygulama Şartları
Bu metin, çalışanlara işe giriş aşamasında Sözleşme Eki olarak veya İnsan Kaynakları tüzüğü olarak imzalattırılıp tebliğ edilmeli; ayrıca şeffaflık gereği şirketin resmi web sitesinde “Kurumsal Yönetim / Etik İlkeler” sekmesi altında kamuya açık şekilde yayınlanmalıdır.
BÖLÜM 2 – YASAL POLİTİKA ŞABLONU
(Bu belge Şirket İcra Kurulu veya Yönetim Kurulu tarafından onaylanarak yürürlüğe alınır.)
[ŞİRKET UNVANI] RÜŞVET VE YOLSUZLUKLA MÜCADELE POLİTİKASI
Yürürlük Tarihi: [Tarih: GG/AA/YYYY]
Revizyon No: 1.0
Onaylayan Makam: Yönetim Kurulu / İcra Kurulu
MADDE 1 – AMAÇ VE KAPSAM
1.1. Amaç: Bu Politika’nın amacı, [Şirket Unvanı] (“Şirket”) nezdinde rüşvet ve yolsuzluk karşıtı yasa ve düzenlemelere tam uyum sağlanması, Şirket’in etik ilkelerinin belirlenmesi, rüşvet ve yolsuzluk faaliyetlerine karşı “sıfır tolerans” prensibinin kurumsal bir değer olarak tüm faaliyetlere entegre edilmesidir.
1.2. Kapsam: İşbu Politika; Şirket’in Yönetim Kurulu üyelerini, yöneticilerini, tüm ofis ve saha çalışanlarını, şirketin bağlı iştiraklerini ve Şirket adına hareket eden tüm iş ortaklarını, tedarikçileri, acenteleri ve taşeronları (danışmanlar, avukatlar, müşavirler dâhil) kapsar.
MADDE 2 – TEMEL İLKELER: “SIFIR TOLERANS”
2.1. Şirketimiz, faaliyet gösterdiği her alanda ve bulunduğu her ülkede, ticari kararlarını yönlendirmek veya haksız bir rekabet avantajı (ihale kazanmak, idari ceza yememek, ruhsat sürecini hızlandırmak vb.) elde etmek amacıyla, hiçbir kişi veya kuruma (özellikle Kamu Görevlilerine) rüşvet teklif edilmesini, ima edilmesini, verilmesini veya kabul edilmesini kesinlikle reddeder.
2.2. Rüşvet, yalnızca nakit para olarak değil; pahalı hediyeler, bedava tatiller, gereksiz ağırlamalar, bağışlar, gizli komisyonlar veya çalışanın bir yakınına iş imkânı sağlanması şeklinde de ortaya çıkabilir. Hangi formda olursa olsun “Rüşvet” kabul edilemez.
MADDE 3 – KAMU GÖREVLİLERİ İLE İLİŞKİLER VE KOLAYLAŞTIRMA ÖDEMELERİ
3.1. Kamu idareleri, belediyeler, bakanlıklar veya adli mercilerle olan tüm iş ve işlemlerde şeffaflık ve yasallık esastır. Resmi bir kararı etkilemek, ihale kazanmak veya ruhsat almak amacıyla Kamu Görevlilerine hediye veya doğrudan/dolaylı ödeme teklif edilemez.
3.2. Kolaylaştırma Ödemeleri Yasaktır: İlgili kurumun normalde yapmakla yükümlü olduğu rutin bir bürokratik işlemi (gümrükten mal çekme, vize onayı vb.) öne almak veya hızlandırmak amacıyla kamu görevlilerine gayri resmi olarak verilen ufak çaplı bahşişler/harçlıklar (Kolaylaştırma Ödemeleri) Şirketimiz tarafından rüşvet sayılır ve kesinlikle yasaktır.
MADDE 4 – HEDİYE, TEMSİL VE AĞIRLAMA ESASLARI
4.1. Hediye Kabulü: Şirket çalışanları, iş ilişkisinde oldukları kişi veya kurumlardan, kendi tarafsızlıklarını ve karar mekanizmalarını etkileyebilecek nitelikte nakit para, alışveriş çeki veya şahsi pahalı hediyeler kabul edemezler. Yalnızca ticari nezaket kurallarına uygun, maddi değeri sembolik olan (Örn: takvim, ajanda, çikolata veya piyasa değeri 500 TL’yi aşmayan) promosyon ürünleri kabul edilebilir.
4.2. Hediye Verilmesi: Şirket adına iş ortaklarına veya müşterilere verilecek hediyelerin ve düzenlenecek iş yemeklerinin (ağırlama); yasalara uygun, makul ölçülerde (şatafattan uzak), tamamen iyi niyetli ticari ilişkileri geliştirmek amacıyla olması ve kayıt altına alınarak departman yöneticisinden onay alınmış olması şarttır.
MADDE 5 – SİYASİ BAĞIŞLAR VE SPONSORLUKLAR
5.1. Şirketimiz kaynakları (nakit, araç, personel mesaisi vb.) kullanılarak herhangi bir siyasi partiye, siyasi adaya veya kampanyaya bağış yapılamaz, destek verilemez.
5.2. Hayır kurumlarına (vakıf, dernek) yapılacak bağışların ve kurumsal sponsorlukların, Şirket’in itibarını zedelemeyecek ve yasalara uygun, resmi makbuz mukabilinde yapılması ve Yönetim Kurulunun onayından geçmesi zorunludur.
MADDE 6 – KAYITLARIN TUTULMASI VE ŞEFFAFLIK
6.1. Şirket’in üçüncü şahıslarla (tedarikçiler, iş ortakları) olan tüm finansal ilişkileri (hesap, fatura ve ödemeleri) eksiksiz, şeffaf ve gerçeği yansıtacak şekilde kayıt altına alınır.
6.2. “Kayıt dışı”, “gizli” hesaplar veya gerçeğe aykırı muhasebe işlemleri (fatura tahrifatı) yaratılamaz. Tüm harcamalar yasal belgelerle (fatura, makbuz) belgelendirilmek zorundadır.
MADDE 7 – İHBAR, BİLDİRİM VE ÇALIŞANIN KORUNMASI
7.1. Bildirim Yükümlülüğü: Tüm çalışanlar, bu Politika’nın ihlal edildiğini, rüşvet veya yolsuzluk yapıldığını gördüklerinde veya şüphelendiklerinde durumu derhal Şirket İcra Kuruluna (veya varsa Etik / Denetim Komitesine) bildirmekle yükümlüdür. (İhbarlar için [Etik İhbar E-Posta Adresi veya Telefon Hattı] kullanılabilir).
7.2. İhbarcının Korunması (Whistleblowing): Şirketimiz, iyi niyetle bildirimde bulunan (rüşveti ihbar eden) veya rüşvet vermeyi/almayı reddettiği için Şirket’in iş/ihale kaybetmesine sebep olan çalışanlarını koruma altına alır. Bu kişiler kesinlikle işten çıkarılmaz, sürgün edilmez, mobbinge uğratılmaz veya misillemeye maruz bırakılmaz. İhbarların gizliliği (kimlik gizliliği) esastır.
MADDE 8 – İHLAL DURUMUNDA YAPTIRIM VE CEZALAR
8.1. Rüşvet ve Yolsuzlukla Mücadele Politikası’nı ihlal eden çalışanlar hakkında, eylemin ağırlığına göre yazılı uyarı, maaş kesintisi, sözleşmenin haklı nedenle derhal feshi (işten tazminatsız çıkarma) disiplin yaptırımları uygulanır.
8.2. Şirket, tespit edilen yolsuzluk ve rüşvet olayları karşısında ilgili çalışanlar ve üçüncü kişiler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunma ve oluşan zararın tazmini için hukuki süreç başlatma hakkını saklı tutar.
8.3. Bu politikayı ihlal eden alt yükleniciler, acenteler ve tedarikçiler ile olan tüm ticari sözleşmeler Şirket tarafından tek taraflı ve tazminatsız olarak derhal feshedilir.
Bu Politika, Şirket yönetiminin güçlü taahhüdü altındadır ve yayınlandığı tarihten itibaren tüm paydaşlar için geçerli ve bağlayıcıdır.
Onaylayan Makam
[Şirket Unvanı]
Yönetim Kurulu / İcra Kurulu Başkanı
Tarih: [GG/AA/YYYY]
İmza:
Sözleşmenizin sizin koşullarınıza uyarlanması için iletişim sayfamızdan bizimle iletişime geçebilirsiniz.