VASİ ATANMASI (VESAYET) DAVA DİLEKÇESİ

BÖLÜM 1 – BİLGİLENDİRME VE HUKUKİ ÇERÇEVE

Dilekçenin Tanımı ve Amacı

Vasi Atanması Dilekçesi, reşit (18 yaşını doldurmuş) olan ancak akıl hastalığı, yaşlılık, bunama (Alzheimer), madde bağımlılığı veya hapis cezası gibi nedenlerle kendi işlerini yürütemeyecek, malvarlığını yönetemeyecek veya kendi çıkarlarını koruyamayacak durumda olan bir kişinin (Kısıtlı Adayının); hukuki işlem ehliyetinin elinden alınarak (kısıtlanarak) yerine tüm hukuki ve mali işlerini takip etmesi (maaş çekme, tapu işlemi yapma, hastane onayı verme vb.) amacıyla mahkeme kararıyla resmi bir temsilci (Vasi) atanması için Sulh Hukuk Mahkemesine verilen dava dilekçesidir.

(Not: 18 yaşından küçük çocuklar zaten anne-babalarının velayeti altında olduklarından onlara kural olarak vasi atanmaz. Vesayet, velayet altında olmayan küçüklere veya yardıma muhtaç erginlere uygulanır).

Hukuki Dayanak ve Kısıtlanma Nedenleri (TMK Madde 404 vd.)

Türk Medeni Kanunu’na (TMK) göre kısıtlanma (vasi atanması) sebepleri şunlardır:
1. Akıl Hastalığı veya Akıl Zayıflığı (Madde 405): Alzheimer, demans, ağır şizofreni, zihinsel engellilik vb. (Bu durumun mutlaka Tam teşekküllü bir Devlet Hastanesi “Sağlık Kurulu Raporu” ile ispatlanması ŞARTTIR. Rapor yoksa mahkeme kişiyi hastaneye sevk eder).
2. Savurganlık, Alkol/Madde Bağımlılığı, Kötü Yaşam Tarzı (Madde 406): Ailesini yoksulluğa düşürecek derecede malvarlığını kötü yönetenler.
3. Özgürlüğü Bağlayıcı Ceza (Hapis) (Madde 407): 1 (Bir) yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkum olup cezaevine giren her ergin kısıtlanır ve vasi atanır. (Bu genellikle otomatik yapılır veya mahkumun eşi/çocuğu talep edebilir).
4. Kişinin Kendi İsteği (Madde 408): Yaşlılık, felç, ağır hastalık veya deneyimsizlik sebebiyle işlerini kendi yürütemeyen bir kişi, bizzat dilekçe vererek “Bana vasi atayın” diyebilir.

Vasi Kim Olabilir? Yetkili Mahkeme Neresidir?

• Kural olarak eş veya yakın akrabalardan biri (çocuk, kardeş) öncelikli olarak vasi atanır.
• Dava, kısıtlanması (kendisine vasi atanması) istenen kişinin YERLEŞİM YERİ (İkametgahının bulunduğu il/ilçe) Sulh Hukuk Mahkemesinde açılmalıdır. Farklı şehirde açarsanız mahkeme yetkisizlik kararı verir.

BÖLÜM 2 – YASAL DAVA DİLEKÇESİ ŞABLONU

[Kısıtlanacak Kişinin İkametgahındaki İl/İlçe Adı] NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ’NE

DAVACI (VASİ OLMAK İSTEYEN / TALEP EDEN):
Adı Soyadı: [Sizin Adınız Soyadınız]
T.C. Kimlik No: [T.C. Kimlik Numaranız]
Adresi: [İkametgah Adresiniz]
Kısıtlı Adayı ile Yakınlığı: [Örn: Oğlu / Kızı / Eşi / Kardeşi]

(Varsa) VEKİLİ:
Av. [Avukatınızın Adı Soyadı] – [Adresi]

KENDİSİNE VASİ ATANMASI İSTENEN (KISITLI ADAYI):
Adı Soyadı: [Vasi Atanacak / Hasta / Yaşlı Kişinin Adı Soyadı]
T.C. Kimlik No: [T.C. Numarası]
Doğum Tarihi: [Doğum Yılı]
Adresi (İkametgahı): [Kişinin MERNİS (İkametgah) Adresi veya Kaldığı Bakımevi/Cezaevi Adresi]

DAVA KONUSU: Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddeleri (Örn: m.405 / m.407) uyarınca, [Kısıtlanma Gerekçesi, Örn: ağır akıl hastalığı / yaşlılık ve felç / hapis cezası] nedeniyle hukuki işlem yapma ehliyetini kaybeden ve işlerini yürütemeyen [Kısıtlı Adayının Adı Soyadı]‘nın “KISITLANARAK (Vesayet Altına Alınarak)”, şahsımın kendisine VASİ OLARAK ATANMASI talebinden ibarettir.

AÇIKLAMALAR:

1. Akrabalık ve Genel Durum:
Kendisine vasi atanması talep edilen kısıtlı adayı [Kısıtlının Adı Soyadı], benim öz [Babama / Anneme / Eşime] olmaktadır. Nüfus kayıtlarından da anlaşılacağı üzere kendisi ile birinci derece yakın akrabalık bağım bulunmaktadır. Kısıtlı adayı hâlihazırda [Kısıtlının Yaşadığı Yer, Örn: benimle birlikte aynı evde yaşamaktadır / Devlet hastanesinde yatmaktadır].

2. Kısıtlanma Sebebi (Maddi Vakıa):
(Aşağıdaki durumlardan SİZE UYGUN OLANI bırakıp diğerlerini siliniz)

[SEÇENEK 1: Akıl Hastalığı / Alzheimer / Demans / Ağır Hastalık ise]
Kısıtlı adayı babam/annem, ilerleyen yaşına bağlı olarak ağır [Hastalığın Adı, Örn: Alzheimer / Demans / Şizofreni / Felç] hastalığına yakalanmış olup, uzun süredir yatağa bağımlı (veya bilinci kapalı) şekilde yaşamaktadır. Kendi günlük kişisel bakımını dahi tek başına yapamayacak durumdadır. Hastalığından ötürü fiil ehliyetini, idrak ve ayırt etme gücünü tamamen kaybetmiştir. Bu durum dilekçemiz ekinde sunduğumuz [Hastane Adı] tarafından verilmiş olan [Tarihli] Sağlık Kurulu (Heyet) Raporu ile de sabittir. (Rapor yoksa: “Sayın Mahkemenizce hastaneye sevk edilerek rapor alınmasını talep ediyoruz” yazınız).

[SEÇENEK 2: Cezaevinde Olma (Hükümlülük) Durumu ise]
Kısıtlı adayı olan eşim/oğlum, [Mahkeme Adı] Ağır/Asliye Ceza Mahkemesi’nin kararıyla 1 yıldan uzun süreli (Örn: 5 Yıl) hapis cezasına mahkum olmuş ve söz konusu cezası kesinleşerek infazına başlanmıştır. Kendisi hâlihazırda [Cezaevi Adı, Örn: Silivri Kapalı Ceza İnfaz Kurumu]‘nda hükümlü olarak yatmaktadır. TMK m.407 gereği yasal olarak kısıtlanması ve dışarıdaki banka/tapu işlerinin, çocuklarının bakımının yürütülebilmesi için şahsımın vasi olarak atanması zarureti doğmuştur.

[SEÇENEK 3: Kendi İsteği (Yaşlılık/Deneyimsizlik) ise]
Kısıtlı adayı babam/annem 85 yaşında olup, akıl sağlığı yerinde olmasına rağmen ağır fiziksel hastalıkları, görme kaybı ve yaşlılığı sebebiyle resmi dairelerdeki (Banka, Tapu, Noter) işlerini fiziken takip edememekte ve hata yapmaktan korkmaktadır. Bu sebeple kendi rızasıyla (Mahkemenizde beyan edeceği üzere) işlerinin takibi için şahsımın vasi olarak atanmasını talep etmektedir.

3. Vasi Olarak Atanma Talebim:
Kısıtlı adayının mevcut durumu itibarıyla; emekli maaşının çekilmesi, sağlık ve hastane işlemlerinin onaylanması, resmi dairelerdeki haklarının korunması ve doğabilecek mağduriyetlerin engellenmesi için acilen bir yasal temsilciye (vasiye) ihtiyacı vardır.
Şahsım, kısıtlı adayının [Oğlu/Eşi] olarak bugüne kadar onun her türlü maddi ve manevi bakımıyla yakından ilgilenmiş bulunmaktayım. Sabıkam bulunmamakta olup vasilik görevini yerine getirmeme engel hukuki veya fiili hiçbir engelim (ve aramızda herhangi bir husumet/menfaat çatışması) yoktur. Kısıtlının menfaatlerini en iyi şekilde koruyacak kişi olmam hasebiyle, TMK Madde 414 gereği öncelikli vasi olarak şahsımın atanmasını talep ediyorum.

4. Netice:
Açıklanan nedenlerle, hukuki işlem yapma ehliyeti bulunmayan (veya kısıtlanması zorunlu olan) yakınımın haklarının zayi olmaması adına Sayın Mahkemenize başvurma zorunluluğu hâsıl olmuştur.

HUKUKİ NEDENLER: 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu (Madde 404, 405, 407 vd.), 6100 Sayılı HMK ve ilgili sair yasal mevzuat.

DELİLLERİMİZ:
1. Nüfus Kayıt Örneği (MERNİS kayıtları),
2. (Hastalık varsa) [Hastane Adı] Başhekimliğinden alınan Engelli / Sağlık Kurulu Raporu (veya mahkeme kanalıyla alınacak doktor raporu),
3. (Cezaevindeyse) Kesinleşmiş Mahkeme Kararı İlamı ve Cezaevi Müddetnamesi,
4. Tanık Beyanları (Gerektiğinde kısıtlının durumunu bilen tanıklar dinletilecektir),
5. Kolluk (Emniyet) Sosyal ve Ekonomik Durum Araştırması,
6. Keşif, Bilirkişi ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM:
Yukarıda arz ve izah edilen (ve yargılama sürecinde resen gözetilecek) nedenlerle;

1. Haklı davamızın / talebimizin KABULÜNE,
2. [Kısıtlanma Gerekçesi, Örn: Akıl hastalığı / Hükümlülük] sebebiyle kendi işlerini göremeyen [Kısıtlı Adayının Adı Soyadı]‘nın Türk Medeni Kanunu’nun ilgili maddeleri uyarınca KISITLANARAK (Vesayet Altına Alınarak);
3. Şahsımın (Davacı [Sizin Adınız Soyadınız]‘ın), kısıtlının tüm fiili ve hukuki işlerini yürütmek, menfaatlerini korumak üzere kendisine VASİ OLARAK TAYİN EDİLMESİNE (Atanmasına),

Karar verilmesini saygılarımla, asaleten (veya vekaleten) arz ve talep ederim. [Tarih: GG/AA/YYYY]

Davacı / Vasi Adayı (veya Vekili)
Adı Soyadı:
İmza:

EKLER:
1. Sağlık Kurulu Raporu Fotokopisi (veya Cezaevi Evrakları)
2. Nüfus Cüzdanı Fotokopisi
3. Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği