Ticari Temsilci ve Acente Sözleşmeleri: Türk Hukukunda Fesih Tazminatı | Cakmak Law

Acentelik Sözleşmesi Sona Erdiğinde: Denkleştirme Tazminatı

Ticari acenteler, ürün ya da hizmetleri temsil etmek üzere uzun yıllar emek ve yatırım harcayarak müşteri tabanı oluştururlar. Sözleşmenin haklı bir gerekçe olmaksızın feshedilmesi ya da süresinin dolmasıyla birlikte bu emeğin karşılıksız kalması ciddi bir haksızlık yaratır. Türk Ticaret Kanunu bu durumu “denkleştirme tazminatı” mekanizmasıyla düzenlemektedir.

Denkleştirme Tazminatının Koşulları

TTK m.122 uyarınca sözleşmenin sona ermesinin ardından acente, aşağıdaki koşullar gerçekleştiğinde denkleştirme tazminatı talep edebilir:

• Acentenin müvekkiline yeni müşteriler kazandırmış olması
• Müvekkilin bu müşterilerden sözleşme sona erdikten sonra da yararlanmaya devam etmesi
• Tazminatın hakkaniyete uygun düşmesi

Tazminat Hesabı

Denkleştirme tazminatı; son 5 yılın ortalama yıllık komisyonunu aşamaz. Mahkemeler bu tazminatı; müşteri portföyünün değeri, sözleşmenin süresi ve ticari katkı gibi faktörleri göz önünde bulundurarak takdir eder.

Fesih Bildirimi ve Süreler

Belirsiz süreli acente sözleşmelerinin feshinde bildirim sürelerine uyulması zorunludur. İlk yıl için 1 ay, ikinci yılda 2 ay, üç ve sonraki yıllarda 3 ay önceden bildirim yapılması gerekir. Bu sürelere uyulmaması tazminat yükümlülüğü doğurur.

Sonuç

Acente ve ticari temsilci sözleşmeleri, her iki taraf açısından da uzun vadeli hukuki taahhütler içerir. Sözleşmenin kurulmasından feshe uzanan süreçte uzman ticaret hukuku danışmanlığı; hem ticari ilişkiyi korur hem de hak kayıplarını önler.