ÇAKMAK & PARTNERS
Legal Knowledge · Human Wisdom
TR · EN · RU · AR kurumsal danışmanlık · Danışmanlık talebi bırakın · [email protected] · LinkedIn · Bakırköy · İstanbul · Pzt–Cum 09:00–18:00
§ Gayrimenkul Hukuku

İnşaat Sözleşmelerinde Fiyat Artışı ve Maliyet Eskalasyonu Hukuku

Avukat Uğur Çakmak
Avukat Uğur Çakmak İstanbul Barosu · Büro Kurucusu
10 Mayıs 2024 3 dk okuma Doğrulanmış Hukuki İçerik
Çakmak Hukuk Arması
Avukat Uğur Çakmak'tan Önemli Usul ve Hak Kaybı Uyarısı

Bu makalede incelenen hukuki süreçler genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut davanızın delil durumu, hak düşürücü yasal süreler ve güncel Yargıtay içtihatları dikkate alınmadan yürütülen işlemler davanızın usulden reddine ve telafisi güç tazminat kayıplarına yol açabilir.

Çimento Fiyatı İkiye Katlandı: Müteahhit Ne Yapabilir?

Türkiye’de enflasyonun inşaat malzemeleri üzerindeki etkisi son yıllarda dramatik biçimde artmıştır. Sabit fiyatlı inşaat sözleşmeleri imzalayan müteahhitler, sözleşme dönemi içinde patlayan malzeme maliyetleri nedeniyle ciddi zararlarla yüzleşmektedir. Peki hukuk bu duruma nasıl yaklaşmaktadır?

Aşırı İfa Güçlüğü: TBK m.138

Türk Borçlar Kanunu’nun 138. maddesi “aşırı ifa güçlüğü” düzenlemesini içermektedir. Buna göre sözleşmenin kurulmasından sonra öngörülemeyen olağanüstü gelişmeler nedeniyle borcun ifası aşırı ölçüde güçleşirse borçlu hakimden sözleşmenin yeniden uyarlanmasını ya da sözleşmeden dönme hakkını kullanabilir.

Mahkeme Uyarlamasının Koşulları

  • Olayın sözleşme yapılırken öngörülememesi
  • Fiyat değişiminin borçlunun katlanması gereken ticari riski aşması
  • Borçlunun borcunu henüz ifa etmemiş olması

Eskalasyon Hükmü: Önleyici Çözüm

İnşaat sözleşmelerine eklenen fiyat eskalasyonu (revizyon) hükmü, bu sorunun önceden çözüme kavuşturulmasının en etkili yoludur. Bu hüküm; malzeme fiyatlarındaki değişimi endeksleyen bir formül içermelidir. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) inşaat maliyet endeksi yaygın bir referans noktasıdır.

Kamu İhalelerinde Fiyat Farkı

Kamu inşaat sözleşmelerinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında fiyat farkı uygulaması belirli koşullarda mümkündür. Ancak bu uygulamanın kapsamı sözleşme türüne ve ihale tarihine göre değişebilir.

Sonuç

Maliyet artışları, inşaat sektöründe hem müteahhit hem de iş sahibi için ciddi hukuki ve finansal sonuçlar doğurabilir. Sözleşme hazırlığında maliyet revizyonu mekanizmalarını öngörmek ya da sözleşme sürecinde TBK’ya dayalı uyarlama talebinde bulunmak, bu riski yönetmenin iki temel yoludur.

RESMİ BELGE & ŞABLON MERKEZİ

Bu Makaleyle İlgili Resmi Dilekçe ve Sözleşme Taslakları

Yukarıdaki hukuki süreçlerde kullanabileceğiniz, doğrudan panoya kopyalanabilir ve kurumsal antetli indirilebilir resmi taslaklar:

İNTERAKTİF HUKUKİ HESAPLAMA

2026 Yasal Kira Artış Oranı (TÜFE) Hesaplama Aracı

TBK m. 344 uyarınca 12 aylık ortalama TÜFE tavanını, aylık ve yıllık artış farkını tek tıkla hesaplayın.

Hemen Hesapla
RESMİ DİLEKÇE

Tutanak Araç Hasar Beyan Dilekçesi

Söz konusu dilekçeyi sunmakta olan tarafın tam ve doğru kimlik bilgileri, ikamet adresi ve...

RESMİ DİLEKÇE

Apartman Şikayet Dilekçesi

Söz konusu dilekçeyi sunmakta olan tarafın tam ve doğru kimlik bilgileri, ikamet adresi ve...

RESMİ SÖZLEŞME

Rahatsizlikla Ilgili Komsuya Mektup

**Rahatsızlıkla İlgili Komşuya Mektup**, bir apartmanda veya sitede oturan bir kişinin; gürültü (müzik, tamirat,...

RESMİ SÖZLEŞME

Ticari Kira Sözleşmesi Fesih Protokolü

**Ticari Kira Sözleşmesi Fesih Protokolü**, süresi devam eden (veya süresi dolmuş ancak henüz ihtarı...