ÇAKMAK & PARTNERS
Legal Knowledge · Human Wisdom
TR · EN · RU · AR kurumsal danışmanlık · Danışmanlık talebi bırakın · [email protected] · LinkedIn · Bakırköy · İstanbul · Pzt–Cum 09:00–18:00
§ Ticaret Hukuku

Ticari Temsilci ve Acente Sözleşmeleri: Türk Hukukunda Fesih Tazminatı

Avukat Uğur Çakmak
Avukat Uğur Çakmak İstanbul Barosu · Büro Kurucusu
16 Ocak 2024 3 dk okuma Doğrulanmış Hukuki İçerik
Çakmak Hukuk Arması
Avukat Uğur Çakmak'tan Önemli Usul ve Hak Kaybı Uyarısı

Bu makalede incelenen hukuki süreçler genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut davanızın delil durumu, hak düşürücü yasal süreler ve güncel Yargıtay içtihatları dikkate alınmadan yürütülen işlemler davanızın usulden reddine ve telafisi güç tazminat kayıplarına yol açabilir.

Acentelik Sözleşmesi Sona Erdiğinde: Denkleştirme Tazminatı

Ticari acenteler, ürün ya da hizmetleri temsil etmek üzere uzun yıllar emek ve yatırım harcayarak müşteri tabanı oluştururlar. Sözleşmenin haklı bir gerekçe olmaksızın feshedilmesi ya da süresinin dolmasıyla birlikte bu emeğin karşılıksız kalması ciddi bir haksızlık yaratır. Türk Ticaret Kanunu bu durumu “denkleştirme tazminatı” mekanizmasıyla düzenlemektedir.

Denkleştirme Tazminatının Koşulları

TTK m.122 uyarınca sözleşmenin sona ermesinin ardından acente, aşağıdaki koşullar gerçekleştiğinde denkleştirme tazminatı talep edebilir:

  • Acentenin müvekkiline yeni müşteriler kazandırmış olması
  • Müvekkilin bu müşterilerden sözleşme sona erdikten sonra da yararlanmaya devam etmesi
  • Tazminatın hakkaniyete uygun düşmesi

Tazminat Hesabı

Denkleştirme tazminatı; son 5 yılın ortalama yıllık komisyonunu aşamaz. Mahkemeler bu tazminatı; müşteri portföyünün değeri, sözleşmenin süresi ve ticari katkı gibi faktörleri göz önünde bulundurarak takdir eder.

Fesih Bildirimi ve Süreler

Belirsiz süreli acente sözleşmelerinin feshinde bildirim sürelerine uyulması zorunludur. İlk yıl için 1 ay, ikinci yılda 2 ay, üç ve sonraki yıllarda 3 ay önceden bildirim yapılması gerekir. Bu sürelere uyulmaması tazminat yükümlülüğü doğurur.

Sonuç

Acente ve ticari temsilci sözleşmeleri, her iki taraf açısından da uzun vadeli hukuki taahhütler içerir. Sözleşmenin kurulmasından feshe uzanan süreçte uzman ticaret hukuku danışmanlığı; hem ticari ilişkiyi korur hem de hak kayıplarını önler.

RESMİ BELGE & ŞABLON MERKEZİ

Bu Makaleyle İlgili Resmi Dilekçe ve Sözleşme Taslakları

Yukarıdaki hukuki süreçlerde kullanabileceğiniz, doğrudan panoya kopyalanabilir ve kurumsal antetli indirilebilir resmi taslaklar:

İNTERAKTİF HUKUKİ HESAPLAMA

2026 Kıdem ve İhbar Tazminatı Hesaplama Aracı

4857 sayılı İş Kanunu, 2026 yasal tavanı (₺46.600) ve damga/gelir vergisi kesintileriyle net hak edişinizi hesaplayın.

Hemen Hesapla
RESMİ SÖZLEŞME

Mesafeli Satış Sözleşmesi

**Mesafeli Satış Sözleşmesi**, satıcı (şirket/e-ticaret sitesi) ile alıcının (tüketici) fiziki olarak karşı karşıya gelmeksizin;...

RESMİ SÖZLEŞME

Yeni İşyeri Politikası Bildirim Mektubu

**İşyeri Politikası Bildirim Mektubu (Duyurusu)**, bir şirketin yönetiminin (veya İnsan Kaynakları Departmanının) şirket bünyesinde...